Постои шума во Португалија што штотуку доби титула каква што во светот ја имаат само четири места: сертифицирана терапевтска шума. Прва на Пиринејскиот Полуостров. Се вика Бусако, лежи на околу 25 километри од Коимбра, и до неа се стигнува преку Лузо, бањско градче со термална вода.

Титулата звучи како маркетинг, а бројките не се. Сто и пет хектари држат околу 250 видови дрвја и грмушки, донесени од сите страни на светот: хималајски ели, австралиски акации, јапонски камфорови дрвја, бразилски араукарии, сè тоа измешано со домашните плутов даб и костилив даб. Тоа не е шума што сама израснала. Тоа е колекција што некој ја садел со векови.

Најстарите примероци го покажуваат тоа најдобро. Еукалиптус донесен од Тасманија е засаден во 1876 година. Кедарот на Бусако е уште постар, датиран во 1644 година, и денес е висок 26 метри. Во овој дел на Европа малку кои живи нешта имаат толку долг непрекинат стаж на исто место.

Човечкиот слој е подеднакво густ. Кармелитски манастир основан во 1628 година, напуштен во 1834. Десет пустиножителски ќелии, чешми, видиковци и средновековни порти. Битката кај Бусако се одиграла токму тука во 1810 година. И над сето тоа, хотелот „Паласио до Бусако“, ѕидан меѓу 1888 и 1907 година во неомануелски стил по проект на Луиџи Манини, што од далеку изгледа повеќе како сцена отколку како зграда. Целиот простор е заштитен како национален споменик.

Ако одиш, маршрутата веќе е исцртана со векови. Фонте Фрија, изворот со монументалното скалило, е местото од кое сите почнуваат. Вале дос Фетос води низ папрати. Има големо езеро, Виа Сакра со станиците на крстниот пат, и Круз Алта на 545 метри, највисоката точка, од која се гледа сè. Портите Портас де Коимбра и Порта да Раиња ја држат старата граница на посветениот простор.

Има и дел што нема врска со ботаника. Во блиската Меаљада се јаде леитао да Баирада, печено прасе, што низ цела Португалија се смета за референтна точка. Ресторанот во палатата оди на португалска и меѓународна кујна.

Она што прави разлика е самиот поим „терапевтска шума“. Тоа не е патека повеќе, туку признание дека престојот меѓу дрвјата има измерлив ефект и дека некој се потрудил тоа да го докаже. На Балканот имаме шуми со иста возраст и исто добра вода, а речиси ниту една нема сертификат ниту чешма што некој ја одржува. Прашањето не е дали го заслужуваме таквиот статус. Прашањето е кој кај нас воопшто поднесол барање.