Дрон што лета со 200 километри на час Украина научи да го соборува. Соборува девет од десет. Проблемот е што Русија престана да праќа такви дронови.

Новата генерација руски беспилотни летала со млазен погон поминува 240 до 500 километри на час, а бројките за летово не се мали: од околу 450 вакви дронови во јуни, во август бројката скокна на околу 2.850. Шесткратно зголемување во три месеци. Украинското воено разузнавање проценува дека Русија веќе произведува околу 3.000 млазни дронови месечно.

Признание што ретко се слуша од команда во војна

Заменик-командантот Максим Жорин не се обиде да го замотува тоа. „Со млазните дронови повторно целосно ја изгубивме иницијативата – тоа е факт“, напиша тој. Русите, додаде, пуштиле масовно производство на млазни шахеди, а украинската страна навистина не знае што да прави со нив.

Ова е реченица што вреди да се прочита двапати. Не доаѓа од опозициски политичар ниту од странски аналитичар, туку од човек во командниот ланец, објавена јавно, среде војна. Колку армии на светот би дозволиле ваква реченица да излезе од својот штаб?

Тестирањето што заврши во нивите

Во почетокот на јули Украина тестираше нова генерација пресретнувачки дронови, направени токму за овие цели. Според двајца извори запознаени со вежбата, тестот не поминал како што било планирано – голем дел од пресретнувачите не издржувале контрола при брзини над 400 километри на час, а некои завршиле во соседните ниви.

Постојните пресретнувачи чинат помалку од 2.000 долари и се покажаа како одлично решение против стариот тип шахеди. Против млазните – едноставно се преспори. Командант на единица за пресретнувачки дронови вели дека понекогаш е можно да се погоди одреден модел, но само кога тој забавува заради маневар. А Русија, предупредува тој, веќе воведува системи што забележуваат објект во близина и автоматски го забрзуваат дронот.

Киев и Одеса го носат товарот

Главниот град и околниот регион примаат речиси петтина од сите лансирани дронови. Заедно со Одеса, пристаништето преку кое оди украинскиот извоз, тие се главните мети. Во некои напади млазните дронови веќе надминуваат 70 отсто од составот на ударот, а според изјавите од украинската страна тој удел само ќе расте.

Клучната разлика не е само брзината. Овие летала се водени – операторот може да ја менува рутата и висината во лет. Дронот кој минатата недела погоди зграда на украинската безбедносна служба со исклучителна прецизност, право во канцеларијата на шефот, според официјални проценки бил рачно управуван.

Меч и штит, без крај

Аналитичар од американски безбедносен центар војната ја опишува како бескрајна борба меѓу меч и штит, во која секоја нова способност брзо си го наоѓа противлекот. Неговата проценка е дека сегашната руска предност ќе се истопи штом Украина направи брз и евтин пресретнувач.

Зеленски вели дека над 60 украински компании работат на пресретнување млазни дронови, но само неколку покажале резултат. Извор од индустријата е поконкретен: дел од прототиповите се преголеми и преспори за вистинска борба, каде прозорецот за погодување брза цел трае секунди.

Ова е војна во која пет години технологија се стиснале во неколку месеци. Секоја страна купува време додека другата не ја стигне. Прашањето за секој што гледа од Балканот е поедноставно и понепријатно: кој во Европа денес има штит против нешто што лета со 500 километри на час и има оператор кој му ја менува траекторијата?