Во Болоња постои зграда од педесеттите наречена „Резиденца аи Пини“, дело на геометарот Енрико Скјавина. Седумдесет години подоцна, неговата внука – архитектката Мартина Гајба од студиото MpiùG – спои два стана во него во едно поткровје. Тоа не е податок за галеријата. Тоа објаснува зошто ниту еден оригинален елемент не беше урнат.

Видливата тула, бетонот и континуираните прозорци остадоа. Тоа е спротивно од она што кај нас се случува со секој стан од таа генерација: првата работа што влегува е кршачот, а првото нешто што заминува е она што ја прави зградата препознатлива. Овде одлуката беше да се работи со постоечкото, а не против него.

Каминот како оска на станот

Каминот е визуелниот и симболичниот центар, обработен во четкан темен бронзен тон што потоа се појавува на прекинувачите и командите низ целата куќа. Дневниот дел е во светлосиви тонови, со црна библиотека од под до таван и подна светилка со сенило од растителни влакна. Овде се воведуваат трите материјали што се повторуваат насекаде: термички обработен даб, вар на ѕидовите и бронза.

Трпезарија што не се плаши од боја

До дневната соба стои маса од темно дрво со шест столици тапацирани во длабоко сино. Врз лакирана креденца во електрично сино виси слика во сецесионистички стил од почетокот на дваесеттиот век – и токму од неа е изведена целата палета на проектот: сини тонови, пригушени зелени и стар златен тон. Две месингани ѕидни светилки и порцелански вазни во сино и бело го затвораат составот.

Кујната, лична и ефикасна

Кујната намерно контрастира со трпезаријата – шкафови во графитно сиво, остров со површини од нерѓосувачки челик и темно дрво, фрижидер скриен зад лакирани панели. Системот за паметен дом By-me Plus управува со осветлувањето и апаратите преку дискретни ѕидни команди што се вклопуваат во дизајнот наместо да штрчат од него.

Спалната како засолниште

Црн кревет со балдахин, тапет на сиви пруги, слика над узглавјето. Текстил од кафеав кадифе, светилки за читање во четкана бронза, неутрални перници. Системот сам го дотерува осветлувањето според добата на денот. Бањата е поврзана со спалната преку премин обложен со истиот тапет – потег што ја прави транзицијата невидлива.

Бања со слободностоечка када

Слободностоечка када со меки линии, хромирана батерија монтирана на под, вертикален радијатор за крпи. Плочки во тон топо и мермер околу мијалникот – материјали што се враќаат кон епохата на самата зграда, наместо да се преправаат дека станот е нов.

Детската соба и собата за телевизија

Во детската соба има тапацирано узглавје во темносино, црвени перници со цветни и птичји мотиви и вградена полица подредена по бои. Собата за телевизија е најслободниот дел од станот: полица од под до таван што го крие телевизорот зад книгите, две бледорозови фотелји, табуре со зебрест принт и софа со повеќебојно тапацирање во сини, розови и златни тонови – истата сецесионистичка палета, само гласна.

Терасата како висечка градина

Спирални скали водат до тераса со неутрални софи и фотелји опкружени со густа вегетација. Камерите за надзор се вградени така што не се гледаат – истата логика како кај прекинувачите.

Што всушност научивме од овој стан? Ништо за буџет, бидејќи тој не е објавен, и ништо што може директно да се пресели во скопски стан. Но една одлука се пренесува насекаде и не чини ништо: некој сврте внимание што има зградата пред да реши што ќе стави во неа. Тоа е делот што кај нас најчесто се прескокнува – и единствениот што не може да се купи подоцна.