Од марината во Бруклин кон островот Гувернерс, по Ист Ривер во Њујорк, тест-возењето со VS-9 изгледа како возење со секој друг катамаран – додека бродот не забрза. Тогаш, наместо да почне да скока и да удира во водата како секој брод долг околу девет метри, трупот се крева над површината. Под него има две подводни крила, а компјутерски управувани закрилца го држат мирен и стабилен. Предното крило го носи најголемиот дел од тежината, задното – околу 20 проценти.

Стартапот Vessev во август собра 19 милиони долари (околу 16 милиони евра) во круг Серија А. Електричниот мотор, сместен во задното крило, го прави самиот. Готови купува само батериите. „Тие веќе станаа обична стока“, вели основачот и извршен директор Ерик Лакман. Неговата логика е едноставна: за трошоците да останат под контрола, моторот рано или доцна мора да се прави дома, па подобро тоа да се случи уште во развојот.

Зошто крила? Кога трупот е над водата, отпорот е помал, а кај електричниот брод секој киловат-час се брои. Со полна кабина VS-9 има домет од 74 километри. Но хидроглисерот не е чудо. Мирно плови само додека брановите се пониски од околу 75 сантиметри. Над тоа водата почнува да удира во трупот, возењето станува нерамно, а ефикасноста паѓа. Отвореното море не е за него – неговиот терен се езерата, реките и заливите.

Првата цел е јавниот превоз. Лакман смета дека спојот на електричен погон и подводни крила може да ги намали трошоците за мали бродови и да ги направи доволно удобни за да станат дополнение на градскиот превоз. Њујорк, на пример, би можел со нив брзо да носи луѓе до Бруклин или Квинс без многу нова инфраструктура. Следни на листата се хотелите и туристичките оператори, а на јавните демонстрации, вели тој, доаѓаат и богати купувачи што бараат уште една играчка.

Хидроглисерите не се нова идеја – бродоградителите експериментираат со нив повеќе од еден век. Засега VS-9 е единствен примерок, но Vessev планира да изгради уште, а на подолг рок можеби ќе продава комплети со електрични подводни крила, за другите бродоградители сами да си дизајнираат бродови околу нив. Езерата се токму теренот за кој е создадена оваа технологија. Дали некогаш ќе видиме ваков траект на Охридското Езеро – и кој прв би се осмелил да го плати?