Трамп и Путин се договорија за 4,8 милиони тони дизел: санкциите против Русија попуштаат помалку од месец пред изборите во САД

Пред само еден месец Доналд Трамп потпиша нов закон за санкции против Русија – мерки против руски функционери, банки и танкери со кои Москва ги заобиколува постојните ограничувања. Сега Трамп објави дека по телефонски разговор со Владимир Путин се договорил Русија да испорача милиони тони дизел на американскиот и на светскиот пазар.

Бројките ги кажа самиот Трамп: веднаш повеќе од 300.000 тони, уште 500.000 тони во текот на ноември, па милион тони веднаш потоа. Најави и дополнителни три милиони тони „во краток рок“, зависно од состојбата и капацитетите на руските рафинерии. Вкупно, повеќе од 4,8 милиони тони дизел. Американското Министерство за финансии брзо издаде привремена дозвола со која ги ублажува санкциите за дел од испораките – за дизел натоварен на танкери до 9 октомври, со важност до април 2027 година.

Дизелот, а не Украина, ја одреди политиката

Причината не ја кријат. Цените на горивото во САД скокнаа поради војната на Америка и Израел со Иран и пореметувањата во снабдувањето. Галон дизел во просек чини 6,23 долари, а од почетокот на војната цената пораснала за околу 70 отсто. „Намалувањето на цените за Американците, особено за нашите одлични земјоделци, сточари и возачи на камиони, е мој најголем приоритет“, порача Трамп. Администрацијата веќе пробала со пуштање нафтени резерви и привремени даночни олеснувања. Не помогна доволно. На 3 ноември се гласа за контролата врз Конгресот.

Да се потсетиме: САД го забранија увозот на руска нафта и други енергенси уште во 2022 година, веднаш по руската инвазија на Украина. Сега никој не кажува кога ќе стигне првиот танкер, ниту колку од дизелот ќе заврши во Америка, а колку на други пазари. Познато е само едно – санкциите важеа додека не почнаа да чинат на бензинските пумпи.

Зеленски: „Подароците за Путин нема да донесат мир“

Реакцијата од Киев стигна за неколку часа. „Мирот никогаш не се постигнува со слабост“, напиша Володимир Зеленски. „Секое ублажување на санкциите против Русија без јасен и траен договор за деескалација е очигледна слабост. Тоа ѝ оди во прилог на Русија, ѝ овозможува да убива повеќе, подолго да војува, уште помалку да ја почитува Америка.“ Додаде дека Русија на дизелот ќе „возврати“ со нов терор, а дозволата Москва да продава нафтени деривати ја нарече инвестиција во војна што треба да заврши, не да се продолжи.

Иронијата е во рафинериите. Трамповиот договор зависи од тоа колку дизел можат да произведат руските рафинерии – а токму нив ги гаѓаат украинските удари. Зеленски понуди размена: Украина ќе престане да ги напаѓа руските рафинерии ако Русија престане да ја уништува украинската енергетска инфраструктура. Предлогот, вели, веќе ѝ е предаден на американската страна.

На 9 октомври, пред Трамповата објава, Зеленски во Киев прими делегација на американскиот Конгрес, додека траеше воздушна тревога поради руски дронови. Разговараа за противвоздушна одбрана и за побрзо производство на ракети за системите „Патриот“. Неколку часа подоцна, од Белата куќа стигна порака во спротивна насока.

Балканот добро ја знае оваа сцена: големите принципи важат додека не чинат ништо. Кога санкциите попуштаат во моментот кога горивото станува изборна тема, останува прашањето – колку ќе вредат следните санкции што Вашингтон ќе ги најави?