Рама по осум дена протести: насилството е „оркестрирано“, а насилниците – во регистар без хотели и аеродроми

Осум дена протести во Албанија, запалена министерска зграда, молотов коктел кон канцеларијата на премиерот – и премиерот Еди Рама конечно го понуди своето објаснување. Насилството, вели, не е спонтано, туку „оркестрирано“ од внатрешни и надворешни елементи, со цел да се дестабилизира Албанија, но и други европски земји. Изјавата ја даде пред раководителите на банкарскиот систем, а насилството со камења и оган го поврза со она што, според него, се случува и низ Европа.

Сликата од Тирана изминатите денови не е мала. Демонстрантите, од кои голем дел се студенти, ја запалија зградата на Министерството за инфраструктура и енергетика, упаднаа во Апелациониот суд и фрлија молотов коктел кон зградата во која е канцеларијата на Рама. Црвените столчиња со натпис „Дијалог“, што премиерот ги постави пред владата, завршија растурени по плоштадот.

Регистар, качулки и сметка за семејството

„Сите што кренаа рака на државата ќе ја имаат сенката на државата зад себе додека не ја надоместат штетата. Ќе ги гониме оние со качулки“, порача Рама. Најави пакет мерки: јавно објавување на профилите што поттикнуваат насилство, следење на маскираните, посебен регистар на насилни лица кои нема да можат да влезат во хотели и на аеродроми. За штетата што ќе ја направи малолетник, плаќа семејството. „Италија и Франција го направија тоа, ќе го направиме и ние“, рече тој. Владата, според него, веќе работи со земји од ЕУ за на насилниците да им се ускратат патувањата.

Палењето министерство не е мирен протест – тоа е јасно. Но регистар што одлучува кој смее да спие во хотел и да се качи на авион е алатка со многу широк дофат. Кој ќе одлучува кој е „насилник“, а кој само стоел на погрешно место? Самиот Рама ги повика граѓаните што протестираат мирно да не стојат блиску до насилните групи. Колку долго таков регистар ќе остане само за оние за кои е наменет?

Сенката на 21 јануари

Рама тврди дека целта на насилните групи била да ја испровоцираат полицијата и да се повтори 21 јануари – алузија на протестите од 2011 година, кога загинаа четири лица. Додаде и дека бил неутрализиран напад со дрон со експлозив, насочен кон неговата канцеларија. Детали за тој напад во изјавата не понуди.

За маскираните демонстранти имаше и поинаков тон: „слепи, изманипулирани, напуштени, можеби некои дури и од сопственото семејство“ – но сепак „деца на оваа земја“. Критиките за прекумерна сила на полицијата ги отфрли со споредба со Франција и Италија и со бројки – „еден спрема 2,5“ и „еден спрема 2“ – без да појасни што точно мерат. А од Москва, портпаролката на руското Министерство за надворешни работи Марија Захарова уште претходно му порача да не ја префрла одговорноста за студентските протести на странски фактори.

Сценариото е познато на Балканот: кога улицата ќе се крене, власта прво бара прст однадвор. Во целата изјава на Рама нема ниту збор за тоа зошто студентите воопшто излегоа на улица. Дали некој во Тирана ќе одговори на тоа прашање – или регистарот ќе биде целиот одговор?