Израел ја казни коалицијата на Нетанјаху при најголема излезност од 1999: според излезните анкети, клучот за владата е кај арапските партии

Првите излезни анкети по парламентарните избори во Израел покажуваат дека опозицискиот блок предводен од Гади Ајзенкот освоил повеќе пратенички места од коалицијата на премиерот Бенјамин Нетанјаху. Но ниту една страна нема мнозинство за да состави влада. За тоа се потребни 61 од вкупно 120 пратеници во Кнесетот, а според првите проценки ниту еден блок не ги собира.

Излезноста беше најголема од 1999 година – на гласање излегоа најмалку 77,7 отсто од гласачите. Ликуд на Нетанјаху останува најголемата поединечна партија, а арапските партии, според проекциите, освоиле рекордни 17 до 18 места. Тие сега би можеле да одлучат кој ќе владее со Израел.

Ајзенкот веднаш порача дека тргнува во обид да го смени Нетанјаху. Сојузниците на премиерот предупредуваат дека опозицијата слави прерано. Само излезната анкета на Канал 14, телевизија што се смета за гласноговорник на Нетанјаху, го ставаше премиерот на прагот на победа. Малкумина ѝ поверуваа.

„Коалицијата на Нетанјаху загуби 18 места. Тоа би го нарекла потоп“, изјави Лијан Полак-Давид, идна пратеничка од партијата Јашар на Ајзенкот. Лидерот на левичарските Демократи, Јаир Голан, напиша дека „јавноста ја смени владата на Нетанјаху“. Од Ликуд, пак, поранешниот министер за образование Јоав Киш им порача на сите што веќе прават планови да ги почекаат конечните резултати.

Арапските партии од маргина во центарот

Еден од најголемите добитници би требало да биде арапската партија Раам, на која проекциите ѝ даваат седум места. Нејзиниот лидер Мансур Абас изјави дека го контактирале двата блока. „Сите разговараат со нас, не само блокот на промени“, рече Абас, давајќи да се разбере дека е подготвен да влезе во коалиција предводена од Ајзенкот. Сепак, призна дека „моментално нема доволно мандати за составување влада“.

Анкета на Центарот aChord при Хебрејскиот универзитет покажала дека мнозинството гласачи на опозицискиот блок сакаат Ајзенкот да состави влада токму со Раам. Арапските партии сега се јазичето на вагата. Дали израелскиот центар ќе се осмели на влада што зависи од нив – и колку долго таква влада би издржала?

Што следува

Вистинската битка почнува по броењето. Откако ќе се изброат сите гласови, што обично трае неколку дена, претседателот Исак Херцог води консултации со секоја избрана партија и мандатот го доверува на кандидатот со најдобри шанси да собере одржлива коалиција – не нужно на лидерот на најголемата партија. Бидејќи Нетанјаху нема да го предложат ни опозицијата ни арапските партии, првата шанса веројатно ќе ја добие Ајзенкот.

Тој би имал четири до шест недели да преговара за министерски места, буџетски приоритети и политички насоки. Ако не успее, а со оглед на неговото скромно политичко искуство тоа е реална можност, мандатот најверојатно оди кај Нетанјаху и сè почнува одново. Ако не успее ни тој, следуваат нови избори.

Најдолгогодишниот премиер на Израел досега имал неверојатни враќања. Но оваа ноќ гласачите го оставија со најголемата партија и без патека до власт. А во Израел, како и на Балканот, бројот на гласови е само првиот чекор – вистинската победа се мери по тоа кој ќе ја составува и ќе ја одржи владата.