Судир на брзи возови во Шпанија, 68 загинати: Возот добил дозвола да помине на црвено

Најмалку 68 луѓе загинаа во судир на два брзи воза во централна Шпанија, на 118-тиот километар од брзата пруга Мадрид – Севиља, кај местото Урда во провинцијата Толедо. Бројот на хоспитализирани е 107, а сообраќајот меѓу Мадрид и Андалузија е целосно прекинат. Спасувачите и војската сè уште ги извлекуваат жртвите од смачканите вагони, а властите не исклучуваат дека под нив ќе се најдат нови тела.

Ова не е приказна за невреме или за стара пруга. Ова е една од најмодерните брзи мрежи во Европа – и, според првите објаснувања на самата влада, возот добил дозвола да помине на црвено.

Што се случило на пругата

Министерот за сообраќај Оскар Пуенте објасни дека дефект во компјутерскиот систем предизвикал проблем со безбедносниот систем на делница долга 63 километри, поради што сите возови на тоа подрачје автоматски запреле. Државната компанија Адиф, која управува со железничката мрежа, потоа го презела управувањето рачно. Било одлучено брзиот воз АВЕ на Ренфе да продолжи кон југ, кон Севиља, и покрај црвеното светло на сигналот. Тој воз потоа удрил одзади во запрениот воз на превозникот Ирио. Два вагона биле смачкани и исфрлени низ железничкиот насип.

Пуенте ја нарече наредбата на контролорот на сообраќајот „необјаснива“. Сите вработени во контролниот центар на Адиф во Мадрид што биле во смена имале негативни тестови на алкохол и дрога. Независното тело за истрага на несреќи, основано дури во јули, порачува дека е прерано за каква било хипотеза.

Предупредувањата што никој не ги слушна

Покрај бројот на жртви, најмногу прашања отвора она што ѝ претходело на несреќата. Водечкиот синдикат на машиновозачи Семаф уште претходно најави 24-часовен штрајк токму за денот по несреќата. Причината: неприменување на неопходните безбедносни мерки на брзите линии и сè почестите дефекти на сигналните системи. Синдикатот на државните службеници ЦСИФ, пак, тврди дека уште во септември предупредил за прекумерен број работни часови во Адиф.

Сега ЦСИФ бара оставка од министерот, обвинувајќи го дека од еден вреден вработен прави жртвено јагне наместо самиот да преземе одговорност. Сценарио што Балканот го знае напамет: кога системот ќе откаже, првиот виновник секогаш се бара најдолу во хиерархијата.

„Ако пред една недела ми го опишевте ова како хипотетичко сценарио, ќе ви кажев дека можноста тоа да се случи денес е еднаква на нула“, изјави Франсиско Бадеа Ромеро, професор по технички науки во Мадрид. Тој ја нарече трагедијата нешто што „никогаш не смееше да се случи“ и ја критикуваше нетранспарентноста на шпанскиот железнички систем, во кој патниците се принудени „слепо да веруваат дека сè е во ред“.

Улицата бара одговорност

Во средата навечер околу 500 демонстранти се собраа пред Министерството за сообраќај во Мадрид, барајќи оставки во владата. Некои фрлаа шишиња и факели кон полицијата, која употреби солзавец. На транспарентите стоеше „Одете си!“ покрај фотографија на премиерот Педро Санчес, како и „Корупцијата убива“. Крајнодесниот Вокс поднесе кривична пријава против одговорните во Адиф за убиство од небрежност.

Шпанија сега ќе мора да одговори на прашањето што секоја држава го избегнува: дали ова е грешка на еден човек во една смена – или систем што со месеци испраќал предупредувања, а никој не сакал да ги чуе? Ако одговорот заврши на еден контролор, семејствата на 68-те загинати ќе имаат право да прашаат зошто никој повисоко не одговара.