Србија по Вучиќ: За санкциите кон Русија „ќе одлучат граѓаните“, а Брисел веќе го постави условот

„Студентската листа е против санкции кон Русија. Веќе сме поминале низ период на санкции и тоа е еден од најнепопуларните зборови во нашата земја.“ Така зборуваше Илија Срдановиќ на 20 октомври, пет дена пред да ги добие изборите во Србија. Откако ги доби изборите, реченицата стана помека: „Тоа може да значи дека за тој однос секако ќе одлучат граѓаните на Србија.“

Во интервјуто објавено на 27 октомври новинарот го праша дали тоа значи референдум. Одговорот гласеше: „Па, слично како во односите со сите други држави.“ Значи ни да, ни не. Таборот на Вучиќ веќе шири споредба на цитати со датуми и му припишува изјава од 30 октомври дека за санкциите граѓаните ќе одлучат на референдум. Од човек што сè уште нема влада, ова е првиот вистински тест: колку долго може да се зборува за Русија без да се каже ништо.

Што беше ветено

Надворешнополитичката платформа на Студентската листа од крајот на септември зборуваше за принципиелно противење на рестриктивните мерки кон Русија. Александар Бауцал во октомври беше уште појасен: санкции нема да се воведуваат. Со тоа ветување листата освои над 52 отсто, а листата на Вучиќ 39. Но Брисел не гласаше на тие избори.

Брисел не чекаше

Три дена по изборите еврокомесарката за проширување Марта Кос беше прашана може ли Србија во ЕУ без санкции кон Русија. Одговорот: „веројатно нема да биде можно на Унијата да ѝ се приклучи земја што не се усогласува со неа“, што подразбира „заедничка борба против Русија“. Победата на студентите ја нарече можен нов почеток за Србија на европскиот пат. Прво пофалба, па услов – редослед што на Балканот добро го познаваме.

Македонија ги прифати европските санкции кон Русија уште во 2022 година и сè уште чека пред вратата на ЕУ. Дали во Белград мислат дека нивниот шалтер ќе работи поинаку?

Вучиќ веќе им брои денови

Александар Вучиќ, кој по 14 години е во опозиција, и пред изборите тврдеше дека санкциите ќе дојдат за десет дена од формирањето на новата влада, а подоцна рокот го помести на март или април 2027 година. Лидерот на Покретот на социјалистите Александар Вулин оди подалеку и зборува за „српски војници во украинските ровови“. Кој дава датуми за одлуки на влада што уште не постои? Срдановиќ на прашањето за средба со Албин Курти одговори: „Во овој момент сè уште не сме го презеле мандатот.“

Москва веќе се јави. Портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков изрази надеж дека новата политичка сила ќе разбере оти соработката со Русија е во интерес на Србија. Откако Виктор Орбан ја загуби власта во Унгарија, сега и Вучиќ е во опозиција, а Србија е земја каде живеат околу 60.000 Руси и каде продажбата на нафтената компанија НИС на унгарскиот МОЛ сè уште е отворено прашање.

Срдановиќ вели дека меѓународната политика се креира според волјата на мнозинството граѓани и дека не е демократија кога одлучуваат мал број луѓе. Звучи убаво, и можеби е искрено. Но договорот за руски гас на Србија истекува на 31 декември, а гасот не чека референдум.