Петер Маѓар сака да ја прошири Вишеградската група – и меѓу поканетите е Хрватска. На првата прес-конференција по изборите, новиот унгарски лидер предложи В4 да стане В8 со додавање на Хрватска, Словенија, Австрија и Романија.

Идејата не е нова. Кога Вишеградската група беше основана во 1991 година – од Полска, Чехословачка и Унгарија – Хрватска доби покана, но ја одби. Франјо Туѓман се плашеше да не ја изгуби поддршката од Германија и Франција, кои не гледаа благонаклоно на среднеевропското здружување.

Зошто сега?

Маѓар нема партнери во Словачка и Чешка – двете земји се во политичка криза. Затоа бара замена. Политичкиот аналитичар Давор Ѓенеро објаснува: „Маѓар се враќа на позициите кои Унгарија ги имаше во 2010 година, на почетокот на Орбановите мандати. Тогаш координираното двотретинско мнозинство на В4 им даваше повеќе гласови во Советот на ЕУ отколку Германија и Франција заедно.”

Средбата меѓу Маѓар и Пленковиќ на минхенската безбедносна конференција оваа година се смета за клучен момент. Маѓар го најави и Варшава како прва дестинација по стапувањето на функција – сигнал дека Вишеградската група е приоритет.

Што би добила Хрватска? „Ако оваа иницијатива се реализира, политичките интереси на секоја земја-членка добиваат експоненцијално значење во Европскиот совет,” вели Ѓенеро. Двотретинско гласање во Советот со осум земји зад тебе – тоа е тежина еднаква на Франција и Германија.

Интересно е и за Балканот: ако Хрватска, Словенија и Романија влезат во проширена Вишеградска група, тоа создава блок од Балтик до Јадран кој ги менува односите на сили во ЕУ. Дали тоа е добро за регионот – или уште еден клуб во кој Западен Балкан ќе чека пред вратата?