„Nuk na duheni, do t'i thërrasim amerikanët.“ Kështu, sipas drejtorit të gjigantit ushtarak gjerman Rheinmetall, dikur e shpërfillte sektorin vendas ushtarak ish-kancelarja Angela Merkel. Sot po ato fjalë tingëllojnë si një gabim që i kushtoi shtrenjtë gjithë Evropës.

Deklaratën e dha Armin Papperger, shefi i Rheinmetall, në një samit sigurie. Sipas tij, Merkel me vetëdije e ndërtoi varësinë gjermane nga Uashingtoni. Para pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, Gjermania thuajse s'kishte nevojë të brendshme për armë, ndërsa kompanitë si Rheinmetall ishin margjinalizuar për shkak të kufizimeve në eksport. Strategjia ishte e thjeshtë - pse të prodhosh armë kur ke një aleat amerikan?

Lufta e rrëzoi atë logjikë brenda natës. Pas kthesës („Zeitenwende“) të shpallur nga kancelari Scholz, Gjermania themeloi një fond të veçantë për mbrojtje prej 100 miliardë euro dhe i ngriti shpenzimet ushtarake në 2 për qind të PBB-së. Rheinmetall e rriti prodhimin vjetor të municionit të artilerisë nga 70.000 në një milion granata - më shumë se prodhimi konvencional i SHBA-së. Aksioni i kompanisë u rrit mbi 1.000 për qind që nga viti 2022.

Ka diçka frikësuese dhe mësimdhënëse në atë shifër. Rritja prej një mijë për qind e një kompanie ushtarake nuk është shenjë se bota po bëhet më e sigurt - përkundrazi. Çdo euro e investuar në municion është një euro që nuk shkoi në spital, shkollë apo pension. Evropa me dekada u përkund në iluzionin se lufta është diçka që i ndodh dikujt tjetër; tani po armatoset me ethe, ndërsa fabrikat e granatave punojnë ditë-natë. Për ne në Ballkan, që e dimë fort mirë ku çojnë depot plot me armë, kjo nuk është lajm i mirë - është një tregim i vjetër me buxhet të ri.