500 milionë euro në ditë. Kjo është çmimi i përafërt që Bashkimi Evropian po paguan për krizën energjetike të shkaktuar nga bllokada iraniane e Hormuzit. Në 60 ditë kjo bëhet 27 miliardë euro. Brukseli po thërret për një mobilizim të shpejtë energjetik. Lehtë për t'u thënë - vështirë për t'u realizuar.

Çfarë do të thotë në fakt "mobilizim i shpejtë energjetik"? Rritje e importit të LNG-së nga SHBA dhe Katari. Riaktivizim i centraleve të vjetra me qymyr. Ulje e konsumit nëpërmjet çmimit të rregulluar. Asnjë nga këto zgjidhje nuk funksionon brenda disa javësh.

Për Maqedoninë e Veriut situata është më specifike. Vareni nga tregjet rajonale, të cilat janë të lidhura me ato evropiane. Kur Gjermania paguan 200 euro për megavat-orë, ne paguajmë 250 - sepse jemi përdoruesi i fundit në zinxhir. Kur Brukseli financon subvencionet e veta, ne nuk jemi në të njëjtën listë.

Njëkohësisht, qeveria në Shkup nuk thotë asgjë për rezervat. A kemi rezerva energjie për dimër? A kemi rezerva gazi? Kur ishte komunikata e fundit publike për planet energjetike për 2026/2027? Heshtje. Gjithçka është "e qëndrueshme", derisa faturat e energjisë nuk fillojnë të rriten.

Historia e Ballkanit tregon se krizat energjetike zgjidhen me improvizim dhe lidhje personale. Rajoni ynë e pati një krizë të tillë në vitin 2008-2009. Brezi i atëhershëm i politikanëve i mbylli marrëveshjet përmes kontakteve personale - me Rusinë, me Bullgarinë, me Greqinë. Politikanët e sotëm nuk e kanë atë rrjet. Sot gjithçka kalon nga Brukseli.

500 milionë euro në ditë është shumë. Por edhe fatura e vogël për energjinë e një familjeje në Shkup - edhe ajo është e madhe. Kur Brukseli paguan 500 milionë, një pensionist ballkanik paguan 5.000 denarë për diçka që dy vjet më parë e paguante 3.000. E njëjta krizë - dimensione të ndryshme. Por e njëjta histori. Dhe në të dyja - përdoruesit paguajnë, ndërsa vendimet merren në vende që ata nuk i kontrollojnë.