Kryeministri Hristijan Mickoski dhe kryeministri kroat Andrej Plenkoviç më 26 maj në Ohër nënshkruan një marrëveshje për partneritet strategjik mes Maqedonisë dhe Kroacisë. Marrëveshja mbulon transportin, energjetikën, TIK, industrinë, shëndetësinë, arsimin dhe sigurinë - thuajse të gjithë sektorët e mundshëm, që në diplomaci do të thotë ose gjithçka ose asgjë.

Pse Kroacia? Kroacia është anëtare e BE-së që nga viti 2013, ka kaluar nëpër pengesa të ngjashme në rrugë, dhe kryeministri i saj është një figurë politike që flet hapur për trajtimin e pabarabartë të kandidatëve të ndryshëm. Presidenti kroat Zoran Millanoviq më parë deklaroi se është „e padrejtë" që Maqedonia të vazhdojë të përballet me „ndryshime të pafundme të kushteve". Pavarësisht dallimeve të tyre të brendshme politike, në këtë pikë Plenkoviç dhe Millanoviq janë në të njëjtën anë.

Mickoski shfrytëzoi rastin për të përsëritur atë që e ka thënë disa herë më parë: „Nuk ka më mundësi për lëshime identitare, nuk ka më hapa pas." Me fjalë të tjera - kërkesat bullgare për ndryshime kushtetuese me „futjen" e bullgarëve si pjesë e përshkrimit identitar, nuk janë në tryezë. Jemi të gatshëm të paguajmë çmimin e pritjes, tha Mickoski, në vend të një lëshimi tjetër.

Është një deklaratë e madhe. Çmimi i pritjes për Maqedoninë do të thotë stagnim shtesë i rrugës drejt BE-së - ndoshta edhe 5 ose 10 vjet të tjera. Ekonomikisht do të thotë më pak investime të huaja, më pak fonde për infrastrukturë, më shumë largim të të rinjve. Politikisht do të thotë se VMRO-DPMNE-ja ndërton narrativën „nuk e lëshuam identitetin", që zgjedhjor është e fuqishme. Prerja e këtyre dyjave është vendi ku ulet Mickoski.

Shifrat për të dy vendet: rreth 300 milionë euro vëllim tregtar vjetor, me hapësirë për rritje. Një linjë e re ajrore drejt Ohrit që do të rrisë numrin e vizitorëve. Memorandumi energjetik është veçanërisht i rëndësishëm - Kroacia ka qasje në terminalin LNG në ishullin Krk dhe ekspertizë për diversifikim pas pushtimit rus të Ukrainës. Për Maqedoninë, që ende varet nga Gazpromi, kjo është një mundësi e rëndësishme.

Por kritike - „partneriteti strategjik" është term që shpesh mbetet në letër. Pa grupe pune konkrete, qëllime të matshme dhe afate kohore, është një fotografi diplomatike. Testi do të jetë nëse në 6 muajt e ardhshëm do të nënshkruhen projekte konkrete - jo „marrëveshje" të reja, por dorëzime reale. Kroacia e ka thënë pjesën e saj - Maqedonia tani duhet të thotë të vetën.