Srebrenitsa'da soykırımdan hüküm giyen Ratko Mladiç, Belgrad'da askerî törenle defnedildi. Sırp devleti ardından bunun devlet töreni olmadığını savundu. Bu kelime oyunu herkeste tutmadı - Hırvatistan Başbakanı Andrey Plenkoviç, Brüksel'deki en üst düzey üç yetkiliyi doğrudan adlarıyla anarak tepkilerinin fazla küçük olduğunu söyledi.

"Yalnızca sözcü düzeyinde bir tepki çok kötüdür. Bence burada daha üst düzeyde tepki verilmeli, Ursula von der Leyen, Marta Kos ve Kaja Kallas da tepki göstermeli", dedi Plenkoviç, partisinin organlarının toplantısının ardından. Genişlemeden sorumlu Komisyon üyesi Marta Kos, duyurduğu ziyareti iptal ederek tepki gösterdi - ama Plenkoviç için bu yeterli değil: "Bu onların hatasıdır ve bunu onlara açıkça söyleyeceğiz."

Resmî Belgrad, Balkan siyasetini izleyen herkesin bildiği bir formül seçti: devletin zirvesi - cumhurbaşkanı, başbakan ve Meclis başkanı - ortaya çıkmadı, dolayısıyla kâğıt üzerinde tören devlet töreni değil. Ama Plenkoviç'in saydığı gibi, bakanlar kalabalıktı; orada Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi'nden bir üye de vardı, Milorad Dodik de vardı, Banya Luka belediye başkanı da.

"Hem olma hem olmama girişiminin neden yapıldığı bize gayet açık", dedi Plenkoviç. Bütün hikâyeyi anlatan cümle bu. Bir devlet hem töreni hem mazereti istediğinde bakanlarını gönderir, imzaları işi resmîleştirecek olan o üç kişiyi ise evde tutar.

Aynı parti ailesi, zıt tutum

Plenkoviç için en sıkıntılı soru içeriden geldi: kendi partisi HDZ ile Aleksandar Vuçiç'in Sırp İlerici Partisi aynı Avrupa siyasi ailesinde, Avrupa Halk Partisi'nde oturuyor. Yanıt kısaydı: "Bunun hiçbir anlamı yok. Aynı siyasi ailede olmamız her konuda anlaştığımız anlamına gelmez."

Dün top atışlarıyla defnedilen adamın tam olarak neyin komutanı olduğunu hatırlattı - Vukovar'ın düştüğü aynı gün, 18 Kasım'da gerçekleşen Şkabrnya katliamının. "Buna kulağımız yok, hiç yok." Yine de soru havada asılı kalıyor: aynı ailenin iki üyesi, hüküm giymiş bir savaş suçlusu hakkında taban tabana zıt tutumlar taşıyorsa, Avrupa parti disiplini ne işe yarar?

Plenkoviç ayrıca Hırvatistan'ın Dodik meselesini "tüm düzeylerde" açacağını duyurdu. Eklediği not, duyurunun kendisinden daha ilginç: Dodik görevlerinden çekildiğinden beri, uluslararası toplumda eskisinden daha çok kabul gördüğünü fark etmiş. Adam koltuktan kalktı ve karşısında açık bir kapı buldu.

Peki Brüksel? Şimdiye kadar sözcü aracılığıyla tepki verdi. Balkanlar bu sahneyi ezbere biliyor - imzasız bir açıklama; birinin fark ettiğini gösterecek kadar güçlü, kimseyi hiçbir şeye bağlamayacak kadar zayıf. Bütün bunların üzerinde asılı duran soru basit: soykırımdan hüküm giymiş biri, üyelik adayı bir ülkenin ordusundan top atışı alıyorsa, giriş koşullarından geriye tam olarak ne kalır?