Четириесет билиони долари. Толку изнесува јавниот долг на Соединетите Американски Држави, соопшти американското Министерство за финансии. Бројката е толку голема што престанува да значи нешто – и токму тоа е проблемот со неа.

Прагот е достигнат многу порано отколку што некој предвидуваше. Буџетската служба на Конгресот пресметуваше дека ќе стигнат таму дури во фискалната 2028 година. Стигнаа сега. Последниот билион се натрупа за пет месеци.

Каматата е приказната, не долгот

Долгот сам по себе е стар проблем и Америка со него живее децении. Она што се смени е цената на неговото држење. По кревањето на каматните стапки со кои Федералните резерви ја гушеа инфлацијата, трошокот за камати оваа фискална година се очекува за првпат да надмине еден билион долари – трипати повеќе отколку пред пет години.

Марк Голдвин од организацијата што го следи федералниот буџет го кажа тоа без заобиколување: се троши значително повеќе на сервисирање стари долгови отколку на инвестиции во иднината. Тоа е реченица која секој што некогаш влечел кредит од картичка со друга картичка ја разбира веднаш, без економски речник.

Како се стигна дотука

Причините се натрупувани со години и не припаѓаат на една партија. Постара популација и повисоки трошоци за пензии и здравство. Даночната реформа од 2017 година. Пандемиските пакети на две администрации. Законот од 2025 година со помпезното име. Секој чекор беше разумен во моментот кога се правеше – што е речиси секогаш случај со долгот.

Мајкл Питерсон, извршен директор на фондацијата што ја следи фискалната одржливост, пресмета дека при ова темпо долгот за само шест години ќе стигне 50 билиони. Пред помалку од десет години беше на 20.

Зошто ова не останува во Вашингтон

Повисоките приноси на американските обврзници не се затворени во една држава. Тие ја кренаа цената на позајмувањето низ целата економија – хипотеки, автомобилски кредити, кредити за бизниси. А во 2025 година „Мудис” го симна американскиот кредитен рејтинг, со што земјата го изгуби последниот совршен рејтинг што го имаше.

Кога најголемата економија на светот плаќа поскапо за да се задолжи, никој подолу во синџирот не плаќа поевтино. Дали некој во регионов ја следи оваа бројка со истото внимание со кое ја следи курсот на еврото?