Директорот на ЦИА Џон Ратклиф во вторник итно отпатува за Москва. Патувањето беше кратко, необјавено однапред и без вообичаената протоколарна опаковка – што во дипломатијата значи едно: не било закажано, туку станало неопходно.

Сега се појавува објаснување. Хамиш де Бретон-Гордон, поранешен командант на британските сили за хемиско, биолошко, радиолошко и нуклеарно оружје, во анализа за „Телеграф“ тврди дека разузнавачките податоци упатуваат на тоа дека Владимир Путин, притиснат од сите страни, разгледува напад врз една од европските членки на НАТО. А ако со тоа не успее да ја заплаши Европа и да ја натера да ја повлече поддршката за Украина – следната опција на масата, според истите информации, е тактичко нуклеарно оружје врз Украина.

Зошто аналитичарите го сфаќаат ова посериозно од порано

Нуклеарната закана од Кремљ е стара колку и војната и досега речиси секогаш беше реторика. Разликата, тврди де Бретон-Гордон, е во тоа што западните служби по четири и пол години веќе не ја третираат како чиста реторика – бидејќи се сменија бројките под неа.

Украина стана еден од глобалните предводници во употребата на дронови на бојното поле. Нејзините напади врз руската инфраструктура, вклучувајќи и постројки од нафтената индустрија, го отежнуваат извозот и снабдувањето со гориво, а во делови од Русија се создаваат редици на бензинските пумпи. Тоа не е слика на држава што добива.

Уште поголем проблем од економијата е војската. По големите загуби Русија сѐ потешко наоѓа нови доброволци и покрај високите плати и финансиските стимулации. Според проценката на анализата, токму недостигот на луѓе со време може да стане најголемата слабост на рускиот воен погон.

Мобилизацијата што ја одложуваат

Излезот е познат и Кремљ го знае: нова, поширока мобилизација. Западни функционери, се тврди во анализата, веруваат дека одредени подготовки веќе се во тек.

Само, тука е политичката стапица. Досегашниот товар на мобилизацијата не го носеа најголемите и најбогатите руски градови – руската средна класа можеше да ја гледа војната од релативна дистанца, како нешто што им се случува на другите. Ако новата мобилизација зафати значително поширок дел од населението, дистанцата исчезнува. А кога војната ќе тропне на вратата во Москва и Санкт Петербург, политичките последици за Кремљ можат да бидат сериозни.

Затоа авторот заклучува дека Путин веќе не ја води војната само поради политичка позиција, туку поради сопствениот опстанок на власт и наследството што сака да го остави. Тоа е клучната промена – лидер што пресметува како да победи е предвидлив; лидер што пресметува како да преживее не е.

Иранската сметка и празните американски складишта

Во оваа равенка влегува и Вашингтон, и тоа на начин што не оди во прилог на Европа. Според анализата, Москва внимателно ја следи американската политика кон Иран и проценува колку е Вашингтон подготвен истовремено да се ангажира воено на повеќе кризни подрачја.

Уште поконкретно: САД за време на операциите против Иран потрошија дел од залихите на прецизно оружје со долг дострел. Тоа е податок што во Кремљ не се чита како детал.

Администрацијата на Џо Бајден претходно ѝ се закануваше на Русија со „катастрофални“ последици ако употреби нуклеарно оружје во Украина. Америка и понатаму располага со огромни конвенционални капацитети – но водењето голема кампања против Иран истовремено ги оптоварува истите тие резерви. Двете војни се натпреваруваат за иста муниција.

А Европа?

Заклучокот на анализата е дека одговорноста сега паѓа врз европските членки на НАТО, и дека на Москва мора јасно да ѝ се стави до знаење оти напад врз членка на Сојузот би предизвикал силен конвенционален воен одговор. Аргументот е издржан: руската конвенционална моќ е сериозно исцрпена од Украина, а европските членки заедно располагаат со многу поголем економски, технолошки и воен потенцијал.

„Заедно“ е таму најтешкиот збор. Европската одбрана до денес функционира како договор во кој сите се сложуваат за принципот и никој не сака да плати прв.

За Балканот ова не е далечна вест од друга географија. Регионот има членки на НАТО, има држави што чекаат, и има долга практика на тоа што се случува кога големите сили тестираат каде е границата на туѓата решителност. Балканот ја знае оваа сцена напамет – прво се проверува дали некој ќе реагира, потоа се влегува.

Ратклиф долета до Москва и се врати. Што однел и што донел не знаеме. Знаеме само дека шефот на американското разузнавање не патува итно кога сѐ е под контрола.