Додека светот брои денови до некаков договор за Украина, од Москва доаѓа предупредување што оди во спротивна насока. Рускиот филозоф Александар Дугин тврди дека Русија не смее целта „победа“ да ја замени со многу побезопасната формулација „завршување на војната“ – бидејќи договор што не ги отстранува причините за судирот би бил само пауза пред неговото продолжение.

Дугин не е државен функционер и не зборува во име на Кремљ. Но неговите тези со години се третираат како еден вид термометар за тоа што се мисли во делови од московскиот идеолошки естаблишмент. Затоа вреди да се чита – не како политика, туку како расположение.

Промената на речникот како прв знак

Во разговор со новинарот Сергеј Мардан, Дугин посочи токму на промената на јазикот што сè почесто се слуша кога се зборува за можен крај на судирот. Изразот „да се заврши војната“, според него, создава впечаток дека е доволно да се запре огнот, да се прифати состојбата на теренот и да се врати нормалниот живот.

Тој смета дека тоа е нереално, затоа што судирот одамна повеќе не се води само околу линијата на фронтот. „Кај нас сега нема друг излез освен победа“, порача Дугин, оценувајќи дека Русија е во судир со Западот што истовремено ги опфаќа воената, технолошката, економската, политичката и идеолошката сфера.

Признанието што ретко се слуша

Најинтересниот дел не е повикот на победа. Најинтересно е признанието што доаѓа веднаш потоа. Дугин отворено вели дека Москва на почетокот не сметала на конфронтација од ваков обем. „Ние, се разбира, не бевме подготвени да го предизвикаме целиот Запад во сите негови димензии“, рече тој.

Според неговото објаснување, Русија се обидувала да го одбрани сопствениот суверенитет, но истовремено да остане дел од меѓународниот систем изграден по правилата на Западот. Тоа се покажало како невозможно.

Прочитајте ја таа реченица уште еднаш. Тоа е признание дека планот не бил тоа што се случи. Четири и пол години подоцна, тоа веќе не е тајна за никого – но ретко се изговара од таа страна.

Никој не го добил тоа што го сакал

Дугин не тврди ниту дека Русија ги остварила своите цели. Напротив – една од централните точки на неговото излагање е дека четири и пол години борби не довеле до состојба во која Москва би можела да каже дека сè заради што била започната операцијата е решено.

Истовремено, ниту западните земји не се откажале од намерата на Русија да ѝ нанесат стратешки пораз. Значи: двете страни се исцрпени, ниту една не е задоволна, а обете сè уште мислат дека можат да добијат повеќе. Тоа е дефиниција за војна што не завршува сама од себе.

Трамп сака да го затвори едно досие, но има повеќе досиеја

Во оваа сметка Дугин му дава улога и на американскиот претседател. Според него, Доналд Трамп има свои причини да го намали интензитетот на судирот во Украина – Вашингтон истовремено води многу поширока глобална натпревара, пред сè со Кина, а голем дел од вниманието и ресурсите му ги одзема и судирот со Иран.

Но желбата на еден претседател да ги смени приоритетите не значи дека исчезнале интересите на европските држави, на Киев, на Москва или на американските структури што Русија и понатаму ја гледаат како стратешки противник. Дури ни договор меѓу Трамп и Москва, сам по себе, не би го решил сето она што четири и пол години е вградено во овој судир.

Замрзнат фронт не е мир

Дугин наведува два услова под кои војната навистина би завршила. Првиот е односот на силите да произведе доволно јасен резултат што едната или двете страни би морале да го прифатат. Вториот е сите клучни актери да заклучат дека со продолжување на војната повеќе не можат да остварат доволно голема корист за да ја оправдаат цената.

Ниту еден од тие два услова, според неговата проценка, сè уште не е исполнет.

Балканот ја знае оваа сцена напамет. Прекин на огнот што трае додека некому му одговара, линија што се вика привремена триесет години, и генерација што расте со поимот „замрзнат конфликт“ како нешто нормално. Ако од Украина излезе договор што ја запира пукотницата, но ги остава недопрени сите причини – тогаш нема да имаме крај на војната. Ќе имаме пауза меѓу две фази од истата војна. А тоа веќе сме го гледале одблизу.