Цел Запад треба внимателно да го прочита истражувањето на CNN од оваа недела. Иранските удари по американските воени бази на Блискиот Исток нанеле „непоправлива” штета – на минимум 16 локации низ осум земји. И тоа не е реторика. Бидејќи изворите кои зборуваат за тоа се самите воени помошници во американскиот Конгрес.

Најголемата загуба е на Авијациската база Принц Султан во Саудиска Арабија. Таму, иранска ракета го уништи едно Boeing E-3 Sentry – летало за рана детекција и контрола (AWACS), вредно околу пола милијарда долари. Не е „едно од многуте” – тоа летало повеќе не се произведува. Замена нема. Замена би било нешто различно, понапредно, и трикрат поскапо. Загубата има долгорочни последици за американските операции во регионот.

Втор удар: Камп Арифан во Кувајт. Тука Иран ги уништи речиси сите радоми – заштитните куполи кои ги покриваат сателитските антени. Од сите што биле, останала само една. Помошник во Конгресот изјави: „Нашите радарски системи се најскапиот и најограничениот ресурс што го имаме во регионот.” Превод: за да се поправи штетата, потребни се години и милијарди долари.

Раните проценки покажуваат дека 13 бази станале речиси неспособни за живеење. Војниците биле преселени во хотели и канцелариски простори. Тоа не е ситуациска криза – тоа е кадровска и логистичка катастрофа. Кога еден контингент мора да се повлече од база, тоа значи дека операциите од таа локација се прекинати, и противникот добива воен и психолошки простор.

Финансиската сметка – Центарот за стратешки и меѓународни студии и аналитичарите на BBC ја проценуваат на околу 800 милиони долари само за првите две недели. Тоа не вклучува трошоци за поправка на самите бази, кои сѐ уште не се официјално пресметани. И јасно е – финалната сметка ќе биде далеку повисока. Можеби 5 милијарди. Можеби 10. Кога CNN објавува истражувачка приказна од овој обем, тоа значи дека во администрацијата веќе има расправа за тоа што ќе се прикажува, а што не.

Битка-точка за она што доаѓа. Кога Белата куќа прогласува „крај на војна”, а воените анализатори мерат „непоправлива штета” – тоа не значи дека војната е завршена. Значи дека втората фаза мора да биде поголема, попрецизна, и без публицитет. Балканот ова го гледа последниот пат во 1999-та – дури и тогаш САД морале да признаат загуби што не сакале. Сега и тогаш, разликата е иста: со повеќе технологија, повеќе срам, а помалку соопштенија.