Вучиќ по поразот бара од Европа да не се гаси ниту една телевизија: Србија ја менува власта, а првата битка е за медиумите

Во недела, 25 октомври, во 21:30 часот, Александар Вучиќ го призна она што долго изгледаше незамисливо: поразот. Студентската листа ги доби вонредните парламентарни избори во Србија, а човекот чија странка е на власт од 2012 година им честиташе на противниците. Четири дена подоцна, од просториите на Српската напредна странка (СНС), се обрати како лидер на опозицијата – и тонот веќе не беше честитарски.

„Во изминатите 72 часа, наместо тоа, присуствуваме на гол, вистински револуционерен терор, каков што и најавуваа“, изјави Вучиќ. Тој вели дека одговорните и сериозни луѓе по победата би се зафатиле со работата за која се кандидирале. Наместо тоа, според него, Србија гледа упади и тепачки.

Што тврди Вучиќ

Списокот обвинувања е долг. Според него, на денот на Света Петка група луѓе упаднале на славски трпези на четири места во Србија и го прекинувале свештеникот среде молитва – нешто што, вели, не се случило „од 1945 година“. Во Лазаревац, Раковица, Земун и други општини, тврди тој, имало тепање и „ослободителски“ упади во општинските згради. Најмногу простор му посвети на упадот во редакцијата на Информер ТВ, каде што, според него, од главниот уредник Драган Ј. Вучиќевиќ под закана барале јавно извинување.

Го спомна и професорот Радивоје Стојковиќ, кој бил уапсен и задржан 48 часа, а обвинителството барало притвор. Причината, според Вучиќ, е што не ја вратил на работа сопругата на поранешниот покраински функционер Чанак, иако имало судска одлука. „Тој не украл пари, не удрил и не убил никого“, рече Вучиќ. А потоа ја кажа реченицата што најмногу ќе се цитира: „Кога кловн ќе влезе во дворецот, тој не станува крал – дворецот станува циркус.“

Медиумите – првото бојно поле

Вучиќ тврди дека за сите свои години на власт „ниту една телевизија не укинал“ и најави дека ќе бара „и од Европејците и од сите други“ да не се затвора ниту една станица. Иронијата е тешко да се пропушти. Со години неговите критичари, во Србија и во европските институции, го обвинуваа неговиот систем дека медиумите ги држи на кратка узда. Сега Вучиќ на Брисел му се жали за слободата на говорот.

А на терен работите се движат брзо. Регулаторното тело за електронски медиуми (РЕМ) на својата седница едногласно отвори постапка против Информер и ги повика неговите претставници на следната седница, а со мнозинство гласови покрена испитна постапка и против ТВ Прва. Вучиќ тврди и дека генералната директорка на РТС, Мања Грчиќ, и Бојана Млаѓеновиќ поднеле оставки под притисок. Дали ова е чистење на системот – или само менување на тоа кој го држи далечинскиот?

Поддршка за Информер стигна од Виена. Харалд Вилимски, шеф на делегацијата на десничарската Слободарска партија на Австрија (ФПО) во Европскиот парламент и потпретседател на „Патриоти за Европа“, напиша дека гасењето на Информер ТВ би било „опасен преседан“ и го осуди насилниот напад врз редакцијата. Телевизијата што со години беше блиска до власта денес ја брани австриската тврда десница.

Што следи

Вучиќ ги потсети победниците дека во парламентот ќе седат 104 пратеници на опозицијата, сите избрани од една листа, и ја повлече паралелата со 2000 година: „И тоа зло го победивме, и ова зло ќе го победиме. Ќе биде тешко, немојте да мислите дека ќе трае кратко.“ Во наредните три дена СНС ги собира извршниот одбор, претседателството и главниот одбор, а во рок од еден месец следува партиско собрание на кое ќе се избира ново раководство.

Србија за прв пат по повеќе од една деценија ја менува власта на избори, и тоа е вест сама по себе. Но првата недела открива стара балканска навика: смената на власта почнува со кавга за микрофоните. Ако победниците сакаат да докажат дека се поинакви, ќе мора да покажат дека слободата на говорот важи и за оние што не ги сакаат. А Вучиќ, ако сака некој да му поверува, ќе мора да објасни зошто оваа грижа за медиумите ја слушаме дури сега.