Европа гради нов рекорден тунел – 64 километри, под алпските планини, помеѓу Австрија и Италија. Бренер базен тунел, како што се вика, ќе биде најдолгиот подземен железнички тунел во светот. Ќе го промени патувањето низ континентот – и нерамнотежата на трговијата помеѓу северот и југот на Европа.

Зошто е важно? Затоа што денес, преминот од Минхен до Верона трае седум часа со воз. По завршувањето на тунелот, ќе биде помалку од два и пол. Тоа е разлика што ги менува сите шеми за патување и за трговски транспорт. Камиони кои денес пресекуваат алпските планини со ризик за зимска неминовна задршка – ќе одат под планините.

Цената е голема – повеќе од 10 милијарди евра. Времетраењето на градежните работи е речиси две децении. Тоа е инфраструктурно дело какво што Европа ретко ги започнува. Кината гради вакви тунели речиси секоја година. ЕУ – еднаш на четвртина век.

За балканските економии, ова не е тривијална вест. Бренер тунелот ја менува логистиката на средоземната трговија со северна Европа. Денес стоките кои одат од Скопје до Минхен поминуваат низ Хрватска, Словенија, Австрија. Со побрз транспорт во север-југ оска, конкурентноста на регионот – вклучително и Македонија – може малку да се подобри.

Постои и друга паралела. Во дискусија е и тунел помеѓу Шпанија и Мароко – под Гибралтарскиот теснец, кој би ги поврзал Европа и Африка. Тоа е за подалечно. Но Бренер тунелот покажува дека Европа е сè уште способна да гради. Прашањето на Балканот е – дали ние сме?

Ние со 30 години чекаме автопат до Битола. Италија има тунели на 64 километри. Не зборуваме за иста ера. Зборуваме за иста цивилизација. И тоа е делот кој се чувствува најболно.