Кога Вашингтон одеднаш почнува да пишува убави работи за некоја балканска држава, вреди да се провери што има таа држава под нозете и над земјата. Овој пат станува збор за Србија, а списанието Форбс изброи четири причини зошто Белград наеднаш станал важен за администрацијата на Трамп.

Првата причина е гас. Србија седи на таканаречениот Вертикален гасен коридор, преку кој американскиот течен гас и азербејџанскиот гас треба да стигнат до Европа. Според анализата, Белград издвоил околу 1,6 милијарди долари за енергетска безбедност, што би можело да овозможи целосна национализација на нафтената компанија НИС ако Русија ја попречи продажбата на унгарскиот МОЛ.

Втората причина е литиум. Форбс тврди дека Србија поседува најголеми резерви на литиум во Европа и дека проектот Јадар би можел да покрие деведесет отсто од сегашните потреби на континентот за овој стратешки минерал. И тука се крие вистинската смисла на целата приказна: Америка сака Србија да го носи тој литиум на запад, а не кон Кина.

Третата причина е војската. Според написот, Србија активно ја модернизира својата армија со набавки од Франција, Шпанија, Германија и Израел. Форбс отворено предлага САД да ја зголемат директната продажба на оружје за да ги приближат српските сили кон западните стандарди. Со други зборови, купувај од нас, не само од другите.

Четвртата причина е Блискиот Исток. Србија е опишана како сигурен сојузник на Израел и на Обединетите Арапски Емирати, а израелската одбранбена компанија Елбит Системс гради фабрика за дронови вредна околу две милијарди долари.

Заклучокот на Форбс е дека Србија е сериозен сојузник што дава конкретни резултати, за разлика од некои други европски партнери. Звучи како комплимент. Но комплиментите од големите сили ретко доаѓаат бесплатно. Балканот ја знае оваа сцена напамет: прво пофалба, потоа сметка. Прашањето што Белград треба да си го постави не е колку е ценет, туку што ќе се бара за возврат.