Додека сите зборуваат за нови модели и рекорди во вештачката интелигенција, извршниот директор на Hugging Face, Клем Деланж, посочи на трендот што ретко стигнува до насловите: компаниите прво изнајмуваат туѓа ВИ, а потоа, кога ќе пораснат, бегаат кон отворен код.

Логиката е едноставна и се врти околу пари. „Компаниите почнуваат на најнапредните API, но како што растат, трошоците ги туркаат кон моделите со отворен код”, вели Деланж. Со други зборови – додека си мал, платиш пристап до туѓ модел и не размислуваш многу. Кога сметката почне да се мери со стотици илјади, изнајмувањето станува поскапо од сопственоста.

Hugging Face е нешто како GitHub за вештачка интелигенција – место каде развивачите споделуваат и симнуваат отворени модели и податоци. Според компанијата, платформата ја користи околу половина од листата Fortune 500. Тоа не е мала бројка кога зборуваме за најголемите корпорации на светот.

Она што Деланж го нагласува е ризикот што малкумина го споменуваат гласно: ако само неколку големи играчи ја контролираат вештачката интелигенција, целата индустрија зависи од нивните цени, нивните услови и нивните одлуки. Отворениот код е спротивниот пат – секој може да го земе моделот и да го користи по своја мерка. За еден балкански стартап или мала фирма што не може да си дозволи скапи месечни сметки, тоа не е идеолошко прашање, туку прашање на опстанок.

Дебатата отворен наспроти затворен код не е нова, но паѓа токму кога и најголемите играчи повлекуваат нагли потези на пазарот. Прашањето што останува е познато: кога една технологија ветува дека ќе ослободи, а сепак сè повеќе се концентрира во малку раце, кому навистина му служи таа слобода?