САД го кочат преносот на ракети Patriot за Украина: Европа ги има, но не смее да ги прати

Ракетите постојат. Лежат во европски магацини и сојузниците се подготвени да ги дадат на Украина. Не стигнуваат затоа што фали еден потпис – и тој не се чека во Брисел, туку во Вашингтон.

Администрацијата на Доналд Трамп го одложува одобрението за пренос на американски ракети-пресретнувачи Patriot од залихите на европските сојузници кон Украина, според американски и украински официјални лица запознаени со разговорите. Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет барањата формално не ги одбил, но не ја дал ни потребната согласност. Бидејќи оружјето е американско, европските држави не можат едноставно да го препратат во Киев без зелено светло од Вашингтон.

А времето истекува. Според украински официјален претставник, на 7 октомври земјата имала само десет пресретнувачи Patriot. Тие биле потрошени во нападите што следеа, па останале уште само неколку. Друг извор запознаен со состојбата на противвоздушната одбрана вели дека залихите се исцрпени. Соговорниците зборувале анонимно поради чувствителноста на воените податоци.

Зошто токму Patriot? Тоа е системот со кој Украина ги пресретнува руските балистички ракети – оние што летаат толку брзо и толку кратко што за реакција останува многу малку време. Без него градовите и енергетската инфраструктура се полесна мета, иако конечната заштита зависи и од другите системи и муницијата што Киев ги има. Само на 19 октомври Киев беше погоден со нов руски ракетен напад.

Американските залихи се трошат на друго место

Главната причина за одложувањето е притисокот врз американските залихи на муниција, дополнително оптоварени од војната со Иран. Во првиот месец од судирот на Блискиот Исток, американската војска потрошила повеќе од 1.000 ракети Patriot и THAAD за да ги заштити своите сили од ирански напади. Производството не може да го стигне трошењето: изработката на една ракета Patriot може да трае до 36 месеци. Таков дефицит не се затвора со една нарачка.

Треба да се биде прецизен: не станува збор за официјално, целосно запирање на американската воена помош за Украина. Проблемот се конкретните одобренија за пренос на ракети Patriot од залихите на партнерските земји. Но за земја што ги брои последните пресретнувачи, разликата меѓу „не“ и „сѐ уште не“ е речиси академска.

Зеленски, пак, изјави дека американското разузнавање во три наврати минатата недела не го предупредило Киев за ракетни напади. Доцнењата и ограничувањата во воената поддршка, според него, дополнително ја отежнуваат одбраната. Сепак, секој пробиен напад не може автоматски да се припише само на тоа – исходот зависи и од видот на нападот, распоредот на системите и времето за реакција.

Европа сега стои пред прашање што нема да може долго да го избегнува: колку вреди одбраната што ја поседуваш, ако друг одлучува кога смееш да ја дадеш? Балканот ја памети лекцијата дека големите сили оружјето го делат според свои приоритети, а не според туѓите потреби. За Киев, кој се подготвува за нови напади врз енергетската инфраструктура, секое „подоцна“ е уште еден ризик повеќе.