Новата владa на Унгарија одлучи да не му исплати на Виктор Орбан законски пропишаната отпремнина од 107.000 евра. И тука нема ништо случајно – законот го донела самата Орбанова влада, кога имала мнозинство. Сега новиот премиер Петер Маѓар вели: има закон, ама нема намера да го применам.

Логиката на Маѓар е остра и едноставна: “Не сметам дека е исправно да се исплаќа толкав парички на политичари по кои останаа само долгови и корупциски шеми”. Превод на македонски јазик: ти го направи правилото за себе, сега ти стои спротив тебе. Поинаквата перспектива – дека правото треба да важи и кога не сака да важи – не се применува тука.

Унгарските политички права и левица никогаш не биле толку драматично разделени. Орбан владееше четири мандати, изгради систем во кој пријателските олигарси профитираа а независните медиуми се гасеа. Маѓар, лидер на TISZA партијата, дојде на власт со ветувања за раскинување со таа структура – и првото нешто го направи е да го прекрши законот кој самиот Орбан го напишал.

За балканскиот читател ова е добро позната драма. Кога ќе се промени власта, новите луѓе откриваат дека старите им оставиле многу законски бомби. Дел од нив ги применуваат – со жалост дека не можеа да го избегнат. Дел ги игнорираат – со изговор дека не се морални. Што од тие два пристапи е поправилен? Прашањето е реторичко.

Аналитичарите очекуваат акцијата на Маѓар да наиде на голема јавна поддршка. Унгарците, како и сите луѓе во регионот, се уморени од системите во кои политичарите се самoдефинираат како посебна каста. Прашање колку долго ќе трае тоа расположение – историјата вели дека новите влади се однесуваат како старите, само со други имиња на корисниците. Маѓар сега треба да докаже дека е исклучок. Шансите за тоа во наших краишта се познати.