Најголемиот страв на секој што размислува да купи електричен автомобил не е цената, туку прашањето: што ако останам без струја на половина пат? Повеќе од половина од испитаниците во едно американско истражување лани го посочиле јавното полнење како главна грижа. И таа грижа не била без основа – полнењето на брзите станици со години беше среќа или мака.

Но нешто се сменило. Еден новинар што со децении вози електрични автомобили опишува неодамнешно патување од над 960 километри (600 милји) до Монтреал како речиси беспрекорно – искуство толку различно од порано што самиот бил изненаден. Возеле Audi e-tron со домет од само околу 350 километри по полнење, а не многу подолгиот Kia што им бил во сервис. И покрај помалиот домет, автомобилот го издржал патот без драма.

Тука е разликата. На првата станица – шест полначи од по 300 киловати, сите исправни, без редици, со продавница и храна веднаш до нив. Полначот прифатил обична банкарска картичка и испорачал над 140 киловати. Секое полнење траело околу 20 минути, точно колку една пауза за ручек или одмор. Ниту еднаш не чекале на автомобилот. Единствената пречка на целото патување беше еден читач на картички што не работел, па морале да симнат апликација и да ѝ ставаат дваесет канадски долари.

За да се разбере колку е тоа промена, вреди да се спомене како било порано. Пред три години, истиот човек со истиот автомобил патувал до Мејн – двојно пократок пат – и се вратил разочаран. Првиот полнач се расипал штом го приклучил. Вториот не сакал да стартува без повик до корисничка поддршка. На друга станица, апликацијата ветувала два исправни полначи од четири, а работел само еден. Седум часа возење и три повици до поддршка. Замислете бензинска пумпа да работи вака?

Личните искуства се анегдоти, но податоците ја потврдуваат приказната. Во јули 2023 година Америка имала околу 32.000 брзи полначи, при што многу од нив биле резервирани само за возачите на Tesla. Денес бројката е повеќе од двојна, а мрежата на Tesla е отворена за речиси сите. И што е поважно – станиците се посигурни: индексот на сигурност скокнал за околу десет поени за една година, од 85 на средината на деведесеттите.

Празнините сè уште постојат, полначите сè уште се расипуваат. Но новите се додаваат секој месец, а расипаните се поправаат побрзо од порано. И додека кај нас инфраструктурата за електрични автомобили допрва се гради, приказната од другата страна на океанот носи една поука: технологијата што сите ја отфрлаа како незрела, тивко созреа додека никој не гледаше.