Русија ја блокираше изградбата на гасовод низ Казахстан кон Кина, со капацитет од 35 милијарди кубни метри гас годишно. На прв поглед, обичен енергетски потег – но според рускиот енергетски експерт Игор Алабужин, зад одлуката стои сосема друга пресметка од цената на гасот.

Алабужин тврди дека проблемот е во тоа кому би му служел тој гас. Според него, енергијата по таа траса би можела да напојува проекти во кои се вложени американски и западен капитал – особено рудници за волфрам, метал стратешки важен за воената индустрија. „Многумина вложиле таму”, вели тој, додавајќи дека волфрамот се користи во муниција за да ја направи попробивна. Москва, според оваа интерпретација, го гледа гасоводот како безбедносен ризик, не како трговска зделка.

Вреди да се биде претпазлив – ова е гледиште на еден аналитичар, не потврдена државна политика, и тврдењата за конкретни западни инвеститори треба да се читаат како негова теза, не како факт. Но дури и како теза, добро ја илустрира логиката на новата енергетска географија: цевките веќе не носат само гас, туку и геополитика. Кој кого напојува стана поважно од колку чини киловатот.

За регион како нашиот, кој со децении зависи од туѓи цевки и туѓи одлуки, ова не е апстрактна вест. Секогаш кога големите ги преиначуваат енергетските правци заради воени или политички сметки, последиците на крајот стигнуваат и до сметките на обичните потрошувачи на Балканот. Кога Москва, Пекинг и Вашингтон се пазарат за метали и траси, малите пазари обично го плаќаат данокот – без некој да ги праша.