На состанокот на Колективниот совет на ОДКБ (Организацијата на договорот за колективна безбедност), Сергеј Шојгу, секретарот на рускиот Совет за безбедност, ја извади старата руска порака: „Запад мора трезвено да ги процени последиците од својата политика спрема Русија. Уверен сум дека успешното тестирање на ‘Сармат’ и нуклеарните вежби минатата недела ќе го олади жарот на западните стратези.”

„Сармат” е интерконтиненталната балистичка ракета која во руската воена доктрина се прикажува како еден од централните стратешки аргументи – можност за директен одговор кој не може да остане ограничен на локален фронт. Со други зборови: ако НАТО се вмеша директно, Русија има капацитет да одговори со средства кои не познаваат граница.

Реториката не е нова. Шојгу – сега во цивилно тело како секретар на советот, по тоа што во 2024-та ја напушти позицијата на министер за одбрана – е експерт за нив. Тој ја опиша безбедносната ситуација како „брзо распаѓачка”. Главната закана, како што рече, доаѓа од НАТО и нејзините земји членки.

Аргументот: воените буџети. Над 1,5 трилиони долари годишно вкупно меѓу НАТО членки, со повеќе од 4% од БДП кои источноевропските и балтичките држави го одделуваат за одбрана. Тоа е тивкото признание дека НАТО, особено после нападот на Украина во 2022-та, вистински пораснала. Не само реторично – и финансиски, и инфраструктурно.

Што значи ова за земјите членки на ОДКБ – Белорусија, Казакстан, Киргистан, Таџикистан, Ерменија? Москва ги повикува да „брзо ги проценат ризиците и да ја зајакнат координацијата”. Тоа е дипломатски јазик за: останете блиску, останете лојални. Со оглед на тоа дека Ерменија претходните две години прави видлив отстап од Русија и се приближува до Запад, овие пораки имаат подтекст.

За Балканот, кој не е дел од ниту еден од овие блокови, тоа е сигнал дека биполарната логика се вратила. И тоа не како реторика, туку како воено-економска реалност. Свет каде секоја држава мора да одлучи, иако никој не ѝ кажува отворено – „одлучете”.