Доналд Трамп заминал во Пекинг со план – да го убеди Си Џинпинг да го поддржи притисокот на САД врз Иран. Се врати со одговор кој никој во Бела куќа не сакаше да го слушне – Кина повеќе не сака да биде помошник на американската политика во Блискиот Исток. Тоа не е сите дипломатски пораз – тоа е стратегиски сигнал кој ќе ги обележи следните месеци.

Доказите беа во самиот прием. Си Џинпинг не отиде лично да го дочека Трамп на аеродромот. Кинеските државни медиуми посветија значително помалку внимание на доаѓањето на американската делегација отколку на други дипломатски средби. Тоа не се случајности – тоа се порaки, и луѓето кои работат во дипломатска кореографија одлично го разбираат тоа.

Бивш аналитичар на CIA Лери Џонсон и полковник Лоренс Вилкерсон ја оценија мисијата како „во суштина неуспешна”. За нив, Пекинг покажа дека гледа поинаку на иранската криза од Вашингтон. Кина смета дека вистинскиот проблем не е Техеран – туку американската политика која дестабилизира Блискиот Исток со години.

Поразувачко е дека, според дипломатот Чез Фридман, „месеци на нормални преговори и поставување на пораки” воопшто не се случиле пред средбата. Тимот на Трамп очигледно се обиде да го компензира тоа со личност – предсе_дате_ска енергија, добри препораки, директни прашања. Тоа во Пекинг не функционира. Кинеските дипломати работат во структури со годинашна меморија и не реагираат на американски шоу.

Што значи ова за Балканот? Прво – средбата го покажува тоа што Европа веќе го осознава: САД повеќе не диктира светски ред. Кина има свои интереси, Русија има свои, и тие интереси сè почесто се независни од американските. За региони како Балканот – кои традиционално трепереа кога Вашингтон зборува – тоа е нов вид простор. Не апсолутно подобар, не апсолутно полош, ама различен. Прашањето е кој ќе го искористи прв тој простор.

За Иран, ова е победа. Доколку Пекинг навистина одбие да го следи американскиот притисок, Техеран добива стратегиски кислород. Стратегијата на максимален притисок врз Иран зависела од изолацијата – и сега тој ѕид крши. Прашањето кое останува отворено е дали Трамп ќе го прифати тоа како нова реалност, или ќе се обиде со повеќе притисок да го врати моментумот. Историјата сугерира второ. И тогаш стварите ќе станат сложени.