Пред неколку години од Загреб пристигнуваа потценувачки коментари за српската армија. Хрватскиот претседател Зоран Милановиќ тогаш се шегуваше дека Белград има само „пиштоли на вода” и отворено се прашуваше со што би можела Србија да напаѓа некого. Денес истиот Загреб зборува со сосема друг тон – и се обраќа кон Брисел.

„Значи, Белград е толку слаб, такви не можат да ве нападнат. Што ќе нападнат, Косово? Со што? Со пиштоли на вода?” – беше формулацијата на Милановиќ.

Одговорот од Белград тогаш не беше расправа, туку набавен план. Српскиот претседател Александар Вучиќ ветуваше нови ракети за авионите и нови радарски системи, со реторичко прашање кон соседите: „Што би знаеле вие какви сè ракети ќе купиме за нашите авиони и какви сè радарски системи ќе купиме?”

Од потсмев до молба за помош

Времето покажа кој водел каква сметка. Наместо потсмев, од Хрватска почнаа да стигнуваат предупредувања за растот на српските воени капацитети – до оценки дека „Србија има оружје какво нема ниту НАТО”. Посебно внимание привлекоа информациите за набавка на кинеските ракети CM-400, кои се лансираат од борбените авиони МиГ-29. Хрватскиот министер за одбрана Иван Анушиќ изрази надеж дека тие ракети ќе останат во складиште. Надеж – тоа е зборот што го употреби министер за одбрана кога зборуваше за туѓо оружје.

Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ, во меѓувреме, се обраќа кон генералниот секретар на НАТО Марк Руте. Значи механизмот е познат: кога сопствената пресметка не излезе, се повикува алијансата.

Од Белград реториката е мирна до степен до кој веројатно и самиот Вучиќ знае колку добро му служи. „Не учествуваме во какви и да било освојувачки походи или во што и да било. Наше е да ја заштитиме својата земја, да го заштитиме своето небо, и во тоа ќе бидеме успешни” – изјави тој.

А ние во средината

Двете страни повторуваат дека сакаат мир, а секоја од нив ја мери другата преку долг список на набавки. Македонија не е ниту во едната ниту во другата приказна – но е меѓу нив на карта, и во алијансата на која Загреб ѝ се обраќа. Кога соседите наддаваат со ракетни системи и радарски покривања, тоа не е далечна геополитика; тоа е инвентар на неколку часа возење.

Најинтересното во целата размена не е оружјето, туку временската рамка. Патот од „пиштоли на вода” до загриженост поради српските ракети очигледно беше многу пократок отколку што во Загреб пресметуваа. Колку вреди една ефектна изјава кога соседот, наместо да одговори, почне да купува?