Белград ѝ прати протестна нота на Хрватска поради 6.282 медиумски спомнувања на Вучиќ – додека во спотовите тој лета со Шкода низ облаците

Србија има вонредни парламентарни избори на 25 октомври, а српската дипломатија веќе го најде виновникот: хрватските медиуми. Министерството за надворешни работи во Белград ѝ упати протестна нота на Хрватска поради, како што пренесуваат српските медиуми, „најгрубото мешање во изборниот процес во Србија“ и сè почестото необјективно известување за внатрешните политички прилики во земјата.

Главниот доказ е статистички. Во хрватскиот медиумски простор, во последните два месеца, од 15 август до 15 октомври, Белград избројал вкупно 6.282 медиумски прилози и објави во кои се спомнува Александар Вучиќ. Загрижени се за „едностраното и изразито негативно претставување“ на приликите во Србија и за обидите политичките процеси таму да се прикажат како закана за стабилноста на целиот регион.

Нотата бара „меѓусебно почитување и конструктивен дијалог“ и почитување на внатрешните процеси во Србија, без надворешни притисоци врз изборната кампања. Звучи разумно – додека не погледнете што всушност се емитува во самата кампања.

Автомобил што лета и „Хеликоптер“ на Фазлија

Вучиќ, кој кон крајот на септември поднесе оставка од претседателската функција, ја предводи листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ и е кандидат за премиер. На 13 октомври на својот Instagram објави видео направено со вештачка интелигенција: неговиот автомобил лета низ облаците, а во позадина свири „Хеликоптер“ на босанскохерцеговскиот пејач Фазлија. Потписот гласи: „Се гледаме во Зајечар“ – покана за предизборниот митинг на неговата партија.

Видеото е одговор на тврдењата што претходниот ден се ширеа по социјалните мрежи дека на митингот во Крагуевац стигнал со хеликоптер. Вучиќ тоа го демантираше и рече дека низ Србија патува со автомобил. Потоа реши да ја исмее целата приказна: својата Шкода иронично ја нарече „хеликоптер“ и, барем на екранот, ја пушти да полета.

Друштво за дедото, по израелско сценарио

Три дена претходно, на 10 октомври, излезе сосема поинаков спот. Брачен пар ја отвора вратата и на прагот го пречекува неочекуван гостин – Вучиќ, кој доаѓа да му прави друштво на постар човек додека двајцата одат на патување. „Баравте некого на кого можете да се потпрете“, вели тој. Проблемот е што речиси идентично сценарио веќе постои. На 31 јануари 2015 година израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху објави спот во кој се појавува на вратата на млад пар што чека дадилка: „Баравте дадилка? Добивте Биби-ситер.“ Тој спот подоцна освоил и американска награда за политичко рекламирање.

Врската не е само визуелна. Според претходни новинарски истражувања, израелскиот политички стратег Срулик Ајнхорн, кој работел за Ликуд на Нетанјаху, од најмалку 2020 година е вклучен во кампањите на Вучиќ и на Српската напредна странка. Ајнхорн се спомнува и во израелската афера „Катаргејт“, а израелската полиција распишала налог за негово апсење. Дека токму тој го осмислил новиот спот, никој не потврдил.

Па, кој всушност се меша во чии избори? Белград ги брои хрватските текстови, а спотот на неговиот главен кандидат е речиси копија на реклама на израелски премиер, со летечки автомобил направен од вештачка интелигенција како додаток. Партијата во спотовите речиси и не се спомнува – сè е Вучиќ, од облаците до селската продавница во третото видео, во кое игра обичен човек од народот.

На 25 октомври Вучиќ ќе се соочи со студентската листа што сака да ја собори неговата власт. Дали на гласачите ќе им биде доволен автомобил што лета, ќе покажат изборите. Дотогаш останува прашањето: колку е тенка границата меѓу критика и „мешање во избори“ кога власта сама ги брои текстовите?