Живееме во време кога секоја лоша недела добива дијагноза, а секое тажно попладне – препорака за терапија. Психијатрите сега велаат: запрете. Тагата не е болест. Напротив – таа може да биде знак дека менталниот живот ви функционира точно како што треба.

„Да се живее значи да се поминува низ тешки моменти, да се преработуваат загуби и да се прилагодуваме на околности што не секогаш ги бираме”, објаснува д-р Марина Дијаз Марса, претседателка на Шпанското здружение за психијатрија и ментално здравје. Светската здравствена организација менталното здравје го дефинира како „способност да се соочиш со нормалните тензии на животот” – не како постојано чувство на среќа.

Тагата, велат експертите, има конкретни функции: го успорува темпото, поттикнува размислување и овозможува емоционална реорганизација пред нова реалност. Со други зборови – таа е алатка, не дефект. Човек што тагува по загуба не е расипан; тој работи точно она што психата треба да го работи.

Границата, се разбира, постои – и таа се мери со интензитет, траење и влијание врз животот. Кога тагата се одолжува со недели или месеци, кога онеспособува, кога води кон изолација, сериозно го нарушува сонот или го гасне интересот за работите што порано радувале – тогаш веќе не зборуваме за емоција, туку за можна депресија. Тогаш стручната помош не е опција, туку потреба.

Поентата на психијатрите е двојна и вреди да се повтори: не патологизирајте ги нормалните човечки искуства, но и не минимизирајте го вистинското страдање. Меѓу „сите сме малку депресивни” и „преболи, не ти е ништо” има огромен простор – и токму таму живее менталното здравје.

Следниот пат кога ќе ве фати тага без очигледна причина, пробајте го ова: наместо да се прашате „што не е во ред со мене”, прашајте се „што се обидува да ми каже ова”. Разликата меѓу двете прашања е разликата меѓу паника и зрелост.