Тегеран ја заостри реториката после американските воени удари во јужните области на Иран. Ебрахим Золфагари, портпарол на иранската оперативна команда „Хатам ел-Анбија”, сосема директно ја испрати пораката: „Подгответе се за нафта по 200 долари за барел.”

Изјавата не е само симболична. Цените на нафтата веднаш реагираа – брент скокна над 98 долари за барел, со раст на повеќе од 2% во рок од часови. Трговците на енергетскиот пазар не реагираат на иранска реторика; реагираат на можна блокада на Хормузскиот теснец, преку кој минуваат критични пратки на нафта и течен природен гас од Персискиот залив. Доволно е еден сериозен инцидент за пазарот да пропадне во паника.

Контекстот е речиси гротескен. Преговорите во Доха меѓу САД, Иран и трети држави се одвиваат истовремено со воени удари на иранска земја. Дневниот ред е сериозен – судбината на иранските залихи на ураниум, статусот на санкциите, замрзнатите средства. Но како можат двете држави да се договорат за иранската нуклеарна програма додека едната јавно ѝ удира на другата по копно? Тегеран таа парадоксална реалност одбра да ја адресира – и да ја преточи во цена која ќе ја почувствува секој.

За балканскиот возач, тоа е директна закана. Нафта на 200 долари не е „американски” проблем – тоа е цена на бензин од 4 евра по литар. За мрежите за достава, за земјоделците, за патниците. Енергетските кризи минатата деценија покажаа дека Балканот е првиот регион кој ги осеќа цените, и последниот кој ги враќа.

Прашањето кое никој не го става гласно: дали 200 долари е реална закана или само реторика? Преку зимата 2024-та, исто се закануваа со 250 – и пазарот достигна нешто под 95. Сепак, тоа не значи дека Тегеран блефира. Доволно е една ракета да го промени календарот за половина континент.