Хрватската полиција уапси неколку млади луѓе – меѓу нив и малолетник – за лажни дојави за бомби во училишта во Сплит и Риека. Третиот бран ваков феномен оваа учебна година. И додека власта се справува со посебниот закон за такви случаи, прашањето стои: зошто децата играат со сериозните закани?

Лажните дојави за бомби се старо нешто. Во седумдесеттите и осумдесеттите, таа беше начин да се скине часот. Денеска – тоа е федерално кривично дело во повеќето земји, со затворски казни до неколку години. Хрватска го следи европскиот тренд, и судиите тргнуваат сериозно.

Но кој се притворените луѓе? Според извештаите – мажи на возраст од 14 до 22 години. Тие не се “терористи”. Тие не се организирани групи. Тие се деца кои играат игри со последици. Можеби заради скучноста на училиштето. Можеби како “најска шала”. Можеби затоа што социјалните мрежи им го глорифицираа моментот на драма.

Хрватска – земја со 4 милиони жители – има системски проблем со ваквите дојави. Во 2025 година имаше над 200 случаи. Во 2026 година веќе над 80. Тренд кој расте. И секој случај значи евакуација на училишта, ангажман на полиција и пожарникари, паника на родителите, изгубено време за школување.

За балканскиот регион тоа е предупредувачки сигнал. Североматцедонски училишта има. Млади имаме. Социјалните мрежи се исти. Прашањето е: дали го имаме тоа внатрешно, или само сè уште не го имаме изразено? И ако го имаме – дали имаме систем за рано откривање, или ќе чекаме до моментот кога ситуацијата ќе ескалира?

Лажната дојава за бомба не е “невина шала”. Тоа е акт кој шири паника, нарушува ред, и фрла сомнеж врз безбедносниот систем. Хрватската реакција со притвори е јасна. Ние сè уште немаме јавна дискусија за како да се справиме со ова. Можеби е време таа дискусија да започне – пред некој скопски ученик да реши да се “пофали” со таква “иницијатива”.