Заменик-министерот за надворешни работи Зоран Димитровски на ТВ21 повторно отвори една тема за која во Скопје сите се уморни, но сите ја поседува: Бугарија и Уставот. „Бугарите ќе станат дел од Уставот – но само кога ќе видиме подадена рака во однос на правата на Македонците во Бугарија и гаранции за идентитетските прашања”.

Реченицата носи целосна стратегија. Скопје веќе со две години гради нова дипломатска линија: прашања на идентитет не може да бидат услов за интеграција во ЕУ. Димитровски ова го кажува отворено. И поврзува: ние сме спремни за уставни измени, ама не на Софиските услови.

Одредно прашање: регистрацијата на македонски здруженија во Бугарија. Тоа е практична работа која не бара ниту устав ниту соглашување за историја. Само добра волја од бугарската страна. Софија досега ова го одбива систематски. „Македонски здруженија” во Бугарија се постојано одбиени со правни тврдења дека „македонско малцинство” не постои.

Димитровски додаде нешто важно. Дека прашањата на историја и идентитет се „комплексни и бараат долг временски период”. Заедничките комисии можат да работат „со децении”. Со тоа нашата дипломатија ја признава реалноста: во овој мандат, и во следниот, и можеби и во третиот, нема да се реши прашањето за Гоце Делчев или за слова во книгите.

Бугарската страна го користи правото на вето како инструмент. Не само на ниво на приклучување кон ЕУ. Димитровски посочи дека „Софија е подготвена да го користи и пошироко – дури и надвор од формалниот процес”. Тоа е порака за Брисел, не само за Скопје. Бугарија добива посебен статус во европската политика – државата што може да блокира кога сака.

Балканот ова го гледа со смешана резерва. Од една страна – симпатија за Скопје бидејќи секоја држава во регионот има свој „вето сосет”. Од друга страна – сомнеж дека реториката, без конкретна стратегија, само ги одолнува решенијата. Кога една држава со децении гледа во истиот зид, прашањето е дали зидот е премногу висок или ние сме премногу нискорастени.