Премиерот Христијан Мицкоски излезе со изјава која меша три работи во една реченица: реформите се движат, СДСМ ги блокира, и Брисел наскоро ќе го потврди тоа што и тој самиот веќе го кажува – дека Македонија „премина од последно во прво место” во регионот по реформска агенда. Дали тоа е реалност, или политичка шминка пред локалните избори, ќе видиме во наредните недели.

Според премиерот, само две од вкупно десет преостанати обврски од реформската агенда нема да бидат испорачани. Едната – изборното законодавство – е блокирана од опозицијата. Тоа е сложен дискурс. Кога владата има 70 гласови, и сака да донесе изборен закон, никаков СДСМ не може да го блокира – ако пратениците ги донесат на седница и гласаат. Но кога владата нема доволно гласови, опозицијата има право – и одговорност – да каже не.

Поентата на Мицкоски: тој чека позитивен сигнал од Брисел. Дека Македонија ќе биде поставена пред Црна Гора и пред Албанија по реформа. Тоа звучи добро. Но Брисел не дава такви сигнали лесно – и кога ги дава, тие се нијансирани, со резерви, и обично се читаат само на форуми во Брисел, не на седници во Скопје.

Што не ни кажува премиерот: со кои конкретни мерки сме ги престигнале другите? Имаме ли подобри индикатори за судство, за корупција, за слобода на печат? Или само сме „рамо до рамо” со Црна Гора – земја што и таа има свои нерегулирани области? Премиерот тврди „рамо до рамо”. Тоа е оптимистичка интерпретација.

За граѓаните, кои на крајот ова го мерат во цените на струја, во редовите за документи, во функционирањето на државни институции – реформска агенда е концепт без пракса. Кога еден премиер вели „од последно до прво место”, тој зборува за документ. Но кога еден граѓанин чека десет дена за лична карта, тој зборува за реалност. И двете не се исти. Тоа е прашањето.

Изборното законодавство е дополнителен слој. Без него, локалните избори годинава, и парламентарните во 2027-та, ќе се одржат со постоечкиот систем – кој според европските проценки има свои дефекти. Ако ВМРО навистина сака реформа, треба да ја побара од опозицијата, не да ја обвинува за блокада. Тоа е вистинскиот тест на премиерот.