Новата бугарска министерка за надворешни работи Велислава Петрова, во првото големо обраќање посветено на Македонија, испрати порака која по форма звучи нова, а по содржина е иста. Софија нема да отстапи од барањето за уставни измени, рече таа за БНТ. Тоа за неа не е билатерален спор – тоа е „однос помеѓу земја кандидат и Европската Унија”.

Петрова, која штотуку го презема ресорот, ја окарактеризира бугарската позиција како „исклучително позитивна”, а потоа додаде дека Скопје често не покажува „политичка зрелост”. Тоа е реторика која на дипломатско ниво се поставува внимателно, но во преводот значи нешто едноставно: проблемот не сме ние, проблемот сте вие.

Францускиот предлог од 2022-та, кој таа го нарече „европска позиција”, останува на маса како бугарска црвена линија. „Прозорецот за проширување е отворен”, рече, и Македонија треба да го искористи преку „исполнување на обврските” – не преку „зголемување на конфликти”. Со други зборови: знаеме што бараме, направете го.

Контекстот е важен. Премиерот Мицкоски неодамна го отвори прашањето за заштитата на правата на Македонците во Бугарија. Бугарската страна го одби тоа како валидна тема. Сега Петрова продолжува по истиот пристап. Реципрочноста, која на хартија делува едноставно (вие почитувајте ги нашите, ние ќе ги почитуваме вашите), во практика од Софија се одбива бидејќи се чини признавање на нешто што бугарскиот политички консензус не сака да го признае – постоењето на македонско малцинство.

За балканските читатели, разликата помеѓу „нова министерка” и „нова реторика” во овој случај е нула. Министерот се менува, политиката останува. Прашањето кое во Скопје треба гласно да се постави не е „што ќе одговориме на Петрова”, туку „имаме ли долгорочна стратегија за бугарскиот блок, или продолжуваме реактивно?” Бугарија има стратегија. Македонија секоја година има само ситуации.