На воената вежба „Аурора 26″ во Шведска, украински оператори на дронови за кратко време ставија вон функција оклопни возила и цели единици на НАТО. Погодоците беа симулирани, техниката не беше навистина уништена – но резултатот е неудобен: скапи тенкови и оклопни возила на хартија излегуваа од борба, соборени од летала што чинат мал дел од нивната вредност.

Улогата на замислен противник ја добија припадници на Првиот корпус на Националната гарда на Украина „Азов”. Со извидувачки и ударни дронови со поглед од прво лице, повеќе пати ја пробија одбраната на западните единици и ги принудија организаторите да запираат и повторно да покренуваат делови од вежбата. Нивната ефикасност била толкава што учеството им било ограничено во одделни фази – за другите единици да не претрпат целосна симулирана загуба на техника.

Тенк од милиони против дрон од неколку стотини евра

Вежбата се одржа од 27 април до 13 мај низ Шведска, со главни активности на стратешки важниот остров Готланд во Балтичкото Море. Учествуваа повеќе од 18.000 војници од 13 држави. Украинскиот тим го сочинуваа припадници на Првата претседателска оперативна бригада „Буревиј” и 20-та оперативна бригада „Лубарт”.

Задачата им беше едноставна и сурова: да им приредат на западните единици тоа со што руските и украинските сили се соочуваат секој ден – непрекинато извидување од воздух, брзо откривање на движење и напади со евтини дронови. Во еден случај операторот нападнал тенк „леопард 2″, додека војникот што го напуштил возилото се обидувал да го собори дронот со пешадиско оружје. Сцена што ја опишува целата асиметрија во една реченица.

Критиката не беше за опремата

Украинците беа најкритични кон организацијата на маневрите, долгите паузи меѓу операциите и строгите ограничувања за употреба на беспилотни летала. За единици што доаѓаат од фронт каде непријателските дронови постојано го надгледуваат теренот и напаѓаат штом откријат цел, таквото темпо нема многу врска со вистинска војна.

Оценката им беше дека западните армии сè уште планираат борбени операции како да имаат доволно време за собирање, распоредување и преместување големи единици. Во реални услови, таквата концентрација на луѓе и техника би била откриена и нападната веднаш. Заклучокот на еден од учесниците: западните вооружени сили во сегашната форма не се подготвени за современа војна.

Војната се менува побрзо од армиите

Дронови што можат да се купат или склопат за неколку стотини или илјади евра денес наоѓаат, следат и онеспособуваат тенкови вредни милиони. Над фронтот истовремено дејствуваат извидувачки летала, ударни дронови, електронско војување и системи за пренос на податоци што речиси целосно ја отстрануваат можноста за незабележано движење.

Суштината на предупредувањето од Готланд не е дека на НАТО му недостига скапа техника. Туку дека таа техника сè уште се користи по правила од претходните војни. Додека западните армии планираат долги маневри и ги ограничуваат дроновите со прописи од вежба, современото боиште се менува од недела в недела.

Ова е вест што вреди да ја прочита секој што мисли дека одбраната се мери во буџети и парадни фотографии. Најскапата техника на светот доби лекција од оператори со летала од хоби-продавница – затоа што тие доаѓаат од место каде грешката се плаќа веднаш. Дали армиите во регионов ја читаат истата лекција, или чекаат некој друг прво да ја научи?