Прашањето звучи еретички откако триесет години ни се повторува дека треба да јадеме повеќе овошје: дали претеруваме? Диететичарка во разговор за летната исхрана вели дека кај неа во ординацијата тенденцијата навистина е луѓето да јадат премногу овошје. Не затоа што е штетно, туку затоа што мнозина мислат дека здравото нема мерка.

Нутриционистката Палома Кинтана го врти прашањето наопаку и тука станува интересно. Пред да почнеме да го обвинуваме овошјето, вели таа, треба да го погледнеме остатокот од чинијата. „Овошјето ми изгледа како идеална храна, а најважно е да биде свежо, сезонско и од близу”, објаснува таа. Клучот не е во бројот на јаболка, туку во тоа што тие јаболка го истиснуваат.

Ако овошјето заменува нешто послатко, тоа е добивка. Ако заменува цел оброк, тоа е загуба.

Кекс за појадок заменет со јогурт и овошје е подобрување. Овошје наместо колач по ручек е подобрување. Но овошје наместо ручек значи дека тој ден не си внесол ниту протеини ниту здрави масти, а тоа е сосема друга приказна.

Приговорот што секогаш се јавува е шеќерот. Овошјето навистина содржи природни шеќери, но тие не доаѓаат сами. Доаѓаат со влакна, вода, витамини, минерали и антиоксиданси, а тоа целосно го менува начинот на кој телото ги апсорбира. „Она што овошјето го дава во микронутриенти и витамини далеку ги надминува тие шеќери”, вели Кинтана, кога станува збор за здрави и физички активни луѓе.

Ситуацијата е поинаква кај луѓе со дијабетес или нарушено метаболизирање на гликозата. Таму и природниот шеќер бара поиндивидуализирана контрола. Тоа не значи забрана – овошјето останува здраво, но количината и видот се приспособуваат според пациентот и по препорака на лекар.

Најпровокативниот дел од целиот разговор е она правило што сите го знаеме напамет. Пет порции овошје дневно, како општа препорака, на Кинтана не ѝ изгледа точно. Прво, изворната препорака се однесува на овошје и зеленчук заедно, не само на овошје. Второ, многумина го читаат како дозвола да се компензира сè останато. „Пет порции овошје дневно не го поправаат остатокот од твојата исхрана”, вели таа.

Тоа е и целата поента. Прашањето не е колку овошје јадеме, туку што сè уште стои на масата покрај него. Одговорот, како и обично, не се крие во чинијата со овошје.