Стигнува порака. Не си ја прочитал, не знаеш од кого е, не знаеш дали е важна. И веќе ти е потешко да се вратиш на она што го работеше пред три секунди. Ана Асенсио, психолог и доктор по невронауки, го кажува тоа без драматизирање: „Известувањата може да изгледаат како нешто многу мало, но за нашиот мозок не се секогаш такви.“

Работата не е во пораката, туку во она што доаѓа пред неа. „Мозокот влегува во динамика на постојано прекинување и исчекување“, вели таа. Секое ѕвонење отвора празно место што бара да се затвори, а додека не се затвори, дел од вниманието останува заглавен таму. Собери десет такви празни места во едно попладне и веќе не работиш ништо докрај.

Вториот дел е посоцијален отколку технолошки. Мнозина веруваат дека мора да одговорат веднаш, како примањето да носи обврска. Асенсио тоа го руши со реченица што многумина треба да ја прочитаат двапати: „Примањето порака не значи дека мора веднаш да се одговори.“ И уште поостро: „Можеме многу да сакаме некого и да му одговориме три часа подоцна или утредента.“

Тука се крие вистинскиот јазол. Времето на одговор станало мерка за тоа колку ти е грижа за некого, иако со ништо не ја мери. „Не сум достапен сега“ не значи „не ми е гајле за тебе“, вели психологот, но тоа е токму преводот што луѓето самите си го прават кога чекаат.

Предлозите не бараат нова апликација ниту дигитален детокс во некоја планина. Исклучи ги известувањата што не ти требаат. Договори еден канал што е навистина итен, за да знаеш дека останатото може да почека. Испрати кратка потврда дека си видел кога не можеш да одговориш веднаш. И одлучи свесно кога си достапен, наместо тоа да го решава туѓиот телефон.

Заклучокот на Асенсио би требало да стои над екранот во секоја канцеларија: „Технологијата треба да ни ја олеснува комуникацијата, а не да нè тера да се чувствуваме постојано во дежурство.“ Прашањето е кој го воведе тоа дежурство, ако никој никогаш не го побарал.