Пет негации во една реченица, и ниту еден податок покрај нив

Премиерот Христијан Мицкоски вчера изброи пет „нема“ во една реченица: нема веќе банди, нема криминал, нема рекетирање, нема марихуана економија, нема провизии од Лотарија. Реторички, тоа функционира. Проверливо, тоа е нешто друго – истата недела во која беа изговорени тие негации, МВР поднесе кривична пријава против 27 лица. Растот на пензиите го нарече „16 пати поголем“, без период, без основица и без методологија. Кога број се изговара без единицата што го прави точен, тој престанува да биде податок.

Шемата што траела шест години, и седуммина што се во бегство

Бројката 27 не е апстрактна. Шемата со возачки дозволи траела шест години – четворица посредници, и двајца што со фалсификувана дозвола извадиле сертификат за возач на автобус во меѓународен превоз. Тоа значи дека луѓе со купена дозвола седеле зад воланот на автобус полн со патници. Седуммина од пријавените се во бегство. Службеничката отстранета во 2021 година се вратила со судска пресуда во 2025, што само по себе кажува колку бавно се затвора кругот.

Една понуда, четири дена рок, 5,5 милиони евра

Истиот образец – формата е испочитувана, суштината недостасува – го има и во изборот на организаторот на прославата за независноста. Една понуда. Рок од четири дена, од кои два се викенд. Претседателот на комисијата вели дека таа само проверувала дали документите се комплетни, додека јавниот повик вели нешто сосема друго. Истиот тој човек потоа се појавува како автор во програмата. Комплетноста на документите е проверена. Дали таа е единствената работа што требало да се провери за 5,5 милиони евра е прашање што никој не го поставил.

Комисијата што девет месеци не постои

А кога институцијата навистина треба да работи, таа умее и да не постои. Девет месеци по едногласната одлука, анкетната комисија за „Пулс“ сè уште не е формирана. Едните чекаат допис, вторите чекаат друга комисија, третите чекаат согласност. Во истите тие девет месеци Врховниот суд укина една пресуда, една истрага е затворена, а Деко е пред излегување од притвор. Чекањето не е неутрално – тоа е одлука, само без потпис под неа.

Семејството доби две различни возрасти за истите загинати

Најтешката вест на денот ја покажува истата пукнатина на најгруб начин. Татко и син загинаа во директен судир кај Илинден, во два по полноќ на локалниот пат кон Миладиновци. Тројца млади останаа во животозагрозувачка состојба. Истиот ден полицијата и обвинителството соопштија различни возрасти на загинатите. Тоа не е детаљ што може да се остави да помине: семејство што го чита тоа соопштение чита две различни верзии на сопствената загуба. Ако две институции не можат да се усогласат за возраста на човек што загинал ноќта претходно, тешко е да се верува дека ќе се усогласат за причината.

Доказот дојде од социјалните мрежи

Во Шуто Оризари изгореа над 20 дуќани за една ноќ. Пожарот траел три часа. Подметнувањето траело педесет секунди – дојдоа со тротинети, ги потпалија дуќаните и си заминаа. Снимката од безбедносна камера што го докажува тоа не дојде од институција, туку од социјалните мрежи. Кога доказот го носи камерата на приватен дуќан, а не истрагата, прашањето не е што се случило, туку кој воопшто гледал.

Четири дена пред некој да се јави

Истата пасивност се гледа и во билтенот за семејно насилство: пет случаи во два дена, Велес, Берово, Центар, Прилеп, Тетово, и четири дена чекање пред двајца од нив воопшто да пријават. Тие четири дена се најважниот податок во целата вест. И во расправата за градбата на Водно формата ја покри суштината: градоначалникот Герасимовски бара извинување за снимањето на расправата, а судската пресуда што го укинала стариот план не е налог за ист план со нов датум.

Бројките што доаѓаат на наплата

Економските вести на денот се читаат како продолжение на истото. Министерството го прослави рејтингот BB+, а „Фич“ во истиот извештај предупреди дека дефицитот се качил од 3,5 на 4,1 отсто од БДП и дека прогнозата за раст е намалена. Ист документ, две читања. Даночниот долг кон државата стигна 221,8 милиони евра, а најголемиот должник – скопска фирма со 14,87 милиони – нема имот од што да се наплати. ЕЦБ ги крена каматите за 0,25 поени, а шестмесечниот ЕУРИБОР годинава веќе скокна од 2,105 на 2,80 проценти: кај кредитите со променлива камата тоа доаѓа на наплата при следното усогласување.

Најконкретната бројка сепак е најмалата. Килограм пиперка чини 26 денари да се произведе, а на пунктовите се откупува за 15, кога договорената цена за прва класа е 40. Во соседството истата пиперка оди за околу едно евро. Затоа родот годинава завршува под тракторите, и тоа не е протест – тоа е сметка.

Она што сепак функционира

Во јули имало 223.711 туристи и 795.083 ноќевања, но интересната бројка е друга: странците се побројни, а домашните гости прават две третини од ноќевањата – пет ноќи наспроти две. Турција и натаму води со гости, но нејзиниот број падна за 7,6 отсто; растот годинава дојде од Србија. А во Битола беше положено цвеќе за 84 години од Болно – зад годишнината стојат две биографии што завршиле на 21 и 22 години. Едниот бил секретар на Месниот комитет на деветнаесет, другиот напишал педесет песни до деветнаесеттата.

Ако денешниот ден има нешто заедничко, тоа не е криминал и не е неспособност. Тоа е разликата помеѓу процедурата и одговорноста. Документите беа комплетни, одлуката беше едногласна, соопштенијата беа издадени истиот ден. Никој не направи ништо неправилно по форма. И токму затоа шест години траеше една шема, девет месеци не постои една комисија, и две институции истиот ден кажаа две работи за истите двајца загинати.