Кога највисокиот верски авторитет во Саудиска Арабија им порачува на војниците да бидат подготвени да ги положат животите, тоа не е рутинска проповед. Големиот муфтија, шеик Салех бин Фавзан Ал-Фавзан, испрати порака до војниците на границите на кралството: бранете ја земјата и бидете подготвени да умрете во борбата против јеменските Хути, сè додека оваа група не биде целосно симната од власт. Пораката ја објави саудиската државна новинска агенција.

Муфтијата ретко се огласува вака остро. Во пораката се повикува на ајети од Куранот и на изреки на пророкот Мухамед за жртвата и борбата „на Божјиот пат“. „Заштитата на оваа голема нација и казнувањето на секој што ќе се обиде да посегне и по педа од нејзината територија се меѓу најголемите должности и најблагородните дела на побожност, за кои можат да се жртвуваат животи и души“, порача тој. На војниците на првата линија им рече да ги слушаат командантите и владетелите, бидејќи со тоа „ги бранат светите места на муслиманите“.

Контекстот објаснува сè. Со недели Хутите ја засипуваат Саудиска Арабија со дронови и ракети, а Ријад возвраќа со воздушни напади. Кралството соопшти дека пресретнало шест балистички проектили испукани кон западот на земјата и кон пристаништето Јанбу на Црвеното Море, додека бунтовниците тврдат дека гаѓале цели во самиот Ријад и нафтени постројки на Saudi Aramco. Цената на нафтата на светските пазари веднаш скокна за околу три отсто.

Теснецот што го држи светот за гуша

Вистинската причина за паниката во Ријад е на картата. Пред две недели бунтовничките сили во брза офанзива ја прегазија целата западна обала на Јемен и излегоа на теснецот Баб ел-Мандеб – еден од најважните поморски правци во светот – земајќи го од силите што ги поддржува Саудиска Арабија. Официјалната јеменска влада во ООН отворено предупреди дека бунтовниците со контролата на теснецот „го држат целото светско стопанство како заложник“.

Тајмингот е најлошиот можен. Нападите го загрозуваат саудискиот извоз преку Црвеното Море токму во момент кога е отежнат и преминот низ Хормузскиот теснец. Бунтовниците прогласија поморска блокада на Саудиска Арабија, а со дронови е погоден и клучен нафтовод. Ако и двата главни излеза за заливската нафта се под притисок, колку долго поскапувањето ќе застане на три отсто?

На копно, Хутите притискаат на планинскиот превој Хејат ал-Абд, за да го пресечат единствениот преостанат пат за снабдување на Таиз, третиот најголем град во Јемен. Ако успеат, владините сили се соочуваат со целосен слом.

Кога санкциите не палат, на ред доаѓаат проповедите

Воените аналитичари предупредуваат дека јеменската бунтовничка армија прераснала во веројатно најопасната сила во проиранската мрежа на Блискиот Исток. Додека либанскиот Хезболах е ослабен од израелските удари, Хутите се покажаа порадикални и технички поспособни – неодамна соборија и модерен саудиски борбен авион F-15 со доработена ракета. За разлика од другите групи во регионот, оваа војска не води сметка ниту за разурнувањата ниту за јавните служби: парите одат речиси исклучиво за војување, а движечката сила е идеологијата на мачеништвото.

Ријад за денеска најави итен состанок на началниците на генералштабовите со Турција и Пакистан, во рамки на заедничкиот одбранбен пакт. Но во Пакистан веќе расте загриженоста дека земјата би можела да биде вовлечена во долга и крвава војна на Блискиот Исток. Сојузништвата изгледаат цврсто на хартија – сè додека некој не треба да испрати војници.

Досегашните меѓународни интервенции и санкции не дадоа никаков резултат, па саудиското раководство сега посегнува по ретки верски прогласи. Балканот добро знае како звучи кога државата почнува да им зборува на војниците за жртва наместо за победа. Дали тоа значи дека другите опции веќе се потрошени?