Македониумот за 500 евра – и оставки по свршен чин

Македониумот во Крушево, споменикот посветен на Илинденското востание и заштитено културно наследство, бил отстапен за снимање рап-спот за околу 500 евра. Според Историскиот музеј, постоела одлука на Управниот одбор и бил наплатен надомест. Управата за заштита на културното наследство вели дека до неа не стигнало никакво барање. Директорот Миха Оџаклиески поднесе неотповиклива оставка, по него и Управниот одбор, а премиерот Мицкоски им се извини на граѓаните.

Најзначајната реченица ја напиша самиот директор: постапката била „дел од веќе воспоставена и претходно применувана практика“. Ако тоа е вистина, проблемот не е еден спот, туку рутина за која никој не прашувал. Истата недела падна и директорот на Националната галерија, по вонреден инспекциски надзор. Двата случаја се различни, но го отвораат истото прашање: по кои критериуми овие луѓе воопшто ги добија функциите?

Брисел дели патокази, а Македонија ја нема во нацртот

Европската комисија подготвува нов план за проширувањето, а според информациите за нацртот, посебни патокази за забрзано членство се разгледуваат за Црна Гора, Албанија, Украина и Молдавија. Македонија, која со Албанија заедно ги отвори преговорите во јули 2022 година, не е меѓу нив. Мицкоски вели дека нема таква информација и дека тоа би било нелогично, но објаснување бара и во екстремистичкиот бран во Германија и Франција.

Наместо патоказ, на маса е постепена интеграција во единствениот пазар – со услов кандидатите да ја следат надворешната политика на Брисел и да ги чуваат клучните технологии подалеку од неговите ривали. Корисна понуда, но економски влез на задна врата не е одговор за блокираните преговори. Ставот на Унијата останува ист: прво уставните измени.

Евтиното гориво ја празни касата

Намалените акцизи и ДДВ на горивата ќе ја чинат касата 6 до 7 милијарди денари до крајот на годината, па Мицкоски не исклучува втор ребаланс годинава, по оној од јули. Министерката за финансии вели дека дефицитот ќе остане на проектираните 4,1 отсто од БДП. Ако приходите паѓаат, а дефицитот стои, нешто ќе мора да се скрати – а ребалансот од јули токму дополнително даде пари за капитални инвестиции, локален развој, земјоделство и социјална заштита. Кое од тоа прво ќе ги почувствува ножиците, засега никој не кажува.

„Пулс“: 244 сведоци на одбраната и притвор што истекува

Обвинителството ги заврши доказите во судењето за пожарот во „Пулс“, а одбраната повика 244 сведоци, предложени од адвокатите на 34 обвинети физички и три правни лица. Во сабота законски истекува едногодишниот притвор на сопственикот на дискотеката, а судот не може да одлучи за понудената гаранција од речиси 200.000 евра бидејќи мислењето од обвинителството сѐ уште не стигнало. Рокот го знаеле сите. Зошто тогаш одговорот доцни токму неколку дена пред него?

150 електрични автобуси, помалку места и документи што не се даваат

Државата ќе плати 60 милиони евра за 150 нови електрични автобуси, а истражувањето на ЦГК покажува дека тендерот се повторувал трипати за 15 месеци, двајца поранешни конкуренти на крајот настапиле заедно, а две поевтини понуди биле отфрлени. Новите автобуси ќе возат 20 патници помалку од оние што Скопје ги купи последен пат. Министерството вели дека сѐ било транспарентно, но бараните документи не ги достави.

Во Скопје, пак, првите 100 автобуси одат во главниот град, а градоначалникот Ѓорѓиевски признава дека на дел од локациите старата мрежа не го издржува капацитетот и ќе требаат нови трафостаници. Автобусите се порачани, мрежата допрва се обновува.

Скопје, Арачиново, Петровец: акции, багери и партиски соопштенија

Околу 30.000 луѓе учествуваа во големата еколошка акција на повеќе од 50 локации низ Скопје, а градот најави вакви чистења двапати месечно. Поважната бројка е друга: казни од над 80.000 евра изречени на правни субјекти што фрлаат отпад.

Во Арачиново, само неколку дена по камен-темелникот, изгоре багер на градилиштето за новиот стадион. Градоначалникот вели дека е напад, полицијата сѐ уште ја бара причината. Во Петровец, пак, годишниот учинок на општината – бушотини, асфалт, по 2.500 денари за пензионерите со ниски пензии – го соопшти ВМРО-ДПМНЕ, а не општината. Јавни пари, партиска заслуга.

Регионот и светот: кампањи, закани и забрани

Во Србија, Вучиќ тргна во кампања за премиер и пред повеќе од 10.000 луѓе во Јагодина ги именуваше Курти, Ѓукановиќ и Пленковиќ како сили зад опозицијата, без доказ. Москва, преку Марија Захарова, ѝ порача на Полска дека европските фабрики за оружје за Украина се потенцијални цели, иако фабриката за ракети „Патриот“ сѐ уште не постои.

Италија ги забрани бурката и никабот во училиштата и од 2027 година воведува квота од 30 отсто за децата што слабо зборуваат италијански. А на летот на flydubai од Дубаи кон Тел Авив, според досегашните информации, пилот со нож го нападна колегата во кабината – авионот со 174 луѓе принудно слета во Саудиска Арабија, откако патниците го совладаа напаѓачот.

Полесниот дел од денот

Почна новата академска година за околу 53.500 студенти, од кои 13.800 бруцоши. Во спортот, фудбалската репрезентација е 607 минути без гол, а селекторот Седлоски бара трпение. Пелистер, пак, ја отвори Европската лига со тежок пораз од 24:31 во Битола – пред публика што на моменти им аплаудираше на гостите.

Ако потешкиот дел од денот има заедничка нишка, тоа е редоследот: прво штетата, па извинувањето, па оставката, а документите, мислењата и одговорите – на крај, ако воопшто. Споменикот, тендерот и судењето ја имаат истата шема. Прашањето не е кој ќе поднесе оставка следниот пат, туку дали некој ќе праша пред, а не после.