Килограм ајварка 15 денари кај земјоделецот, до 100 во маркет: кој ја поскапува зимницата?

Есента во Македонија отсекогаш мирисала на печени пиперки и полни тегли. Годинава, пред да се извади големото тенџере, прво се вади калкулаторот. Земјоделците се жалат дека одвај ги покриваат трошоците, купувачите превртуваат по паричниците – а меѓу нивата и теглата, некој убаво заработува.

Ајварката е најдобриот пример. Земјоделците велат дека на откупните пунктови им ја земаат и за 15 денари килограмот. На Кванташкиот пазар во Скопје оваа недела се продаваше по 30 до 40 денари, на поевтините зелени пазари може да се најде за 60 денари, а во некои маркети цената оди и до околу 100 денари. Од нивата до рафтот – повеќе од шест пати поскапо.

Слична е сликата и кај другиот зеленчук за зимница. На големо, на Кванташкиот, компирот чини 30 до 35 денари, морковот 25, цвеклото 20, зелката 25 до 30, зелените домати 40 до 45, корнишоните 55 до 60 денари за килограм. На Зеленото пазарче во Скопје, цвеклото е 60 денари, компирот 50, морковот за туршија 50 до 60, зелените домати 60 до 120, а корнишоните 80 до 100 денари. Вистина, на Кванташкиот се купува на големо и квалитетот не е секогаш ист – но за семејството што купува неколку килограми, сметката на тезгата е единствената што се брои.

Карфиолот стана луксуз. На пазарите во Скопје карфиолот и брокулата стојат по 200 денари за килограм, а за продолжениот викенд карфиолот, според пазарџиите, достигнал и 220 до 250 денари. На големо е 160 денари. Слични цени, велат граѓаните, имало и во Струга и Охрид. Еден пензионер на Зеленото пазарче раскажа дека во еден град во внатрешноста карфиолот бил од 50 до 100 денари, а во Скопје го гледа по 200 и 250.

Младата зелка на Буњаковец се продава по 120 денари за килограм и предизвика бура на социјалните мрежи. Од нива, пролетната зелка чини околу 35 денари – што значи дека до тезгата станува речиси четири пати поскапа.

„Трговците го јадат кајмакот. Долги години кажувам дека недостига стратегија во земјоделието, тоа на терен се гледа преку намалување на засадените површини“, вели Ристо Велков од струмичкиот „Агросојуз“. Според него, голем удар за производителите е и увозот: токму кога ќе стаса домашната култура, на пазарот се пуштаат големи количини увезени производи.

Резултатот е парадокс: земјоделецот продава под цената на трудот, а купувачот плаќа како за деликатес. Дали некој во Министерството за земјоделство или во Комисијата за заштита на конкуренцијата ја гледа оваа разлика меѓу нивата и тезгата? И колку уште есени ќе бидат потребни за туршијата да стане спомен, а не зимница?