Andrej Plenkoviq doli në foltoren e sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së dhe nisi në mënyrë diplomatike - me zgjerimin e Bashkimit Evropian. Evropa Juglindore, tha ai, „mbetet pjesë e papërfunduar e projektit evropian“. Disa fjali më vonë u bë e qartë në cilën adresë ishte dërguar mesazhi.

„Pajtimi bëhet i mundur kur pranohet përgjegjësia për krimet e së kaluarës dhe kur refuzohet lavdërimi i tyre. Ky standard nuk lejon përjashtime kombëtare“, deklaroi kryeministri kroat. Pastaj e shqiptoi emrin që këtë javë vazhdimisht rikthehet në lajmet rajonale.

„Ratko Mlladiq është kriminel lufte i dënuar, përgjegjës për gjenocidin në Srebrenicë, gjenocidi i parë në Evropë pas Holokaustit. Nderimet ushtarake dhe zyrtare që iu bënë në Serbi ishin fyerje për viktimat e tij dhe për aktgjykimet e gjykatave ndërkombëtare“, tha Plenkoviq. Pjesëmarrja e përfaqësuesve të shtetit dhe miratimi publik që e shoqëroi ceremoninë, shtoi ai, janë „në kundërshtim të plotë me vlerat e Unionit ku Serbia dëshiron të anëtarësohet“.

Beogradi e kishte përgjigjen gati që para fjalimit. Presidenti Aleksandar Vuçiq kohët e fundit deklaroi se nuk ka askënd nga Evropa që nuk është shprehur për varrimin, „sikur varrimi të mund të shmangej, apo duhej ta varrosnim njeriun në varrezat e qenve“. Sipas tij, në varrim kishte ushtarë të zakonshëm, pa nderime të mëdha, ndërsa tre apo katër ministra erdhën për të shprehur ngushëllime. Evropianët, pohon Vuçiq, në fakt ishin të tmerruar nga pamja dhe nga numri i njerëzve që erdhën. Haga, shtoi ai, veproi „jashtëzakonisht në mënyrë imorale“, sepse e dinte që njeriu po vdiste, por nuk deshi ta linte të vdiste në vendin e tij.

Kështu, i njëjti varrim tani ka dy versione. Zagrebi flet për nderime ushtarake dhe shtetërore, Beogradi për ushtarë të zakonshëm dhe ministra që erdhën për të shprehur ngushëllime. Por aktgjykimi për Srebrenicën nuk varet nga ajo se cili version do të tingëllojë më bindës në Nju Jork - ai është i formës së prerë, dhe pikërisht mbi të u thirr Plenkoviq.

Mbetet pyetja se çfarë vjen më pas. Kroacia është anëtare e Unionit dhe zëri i saj peshon sa herë që duhet të hapet një kapitull i ri. A do ta shndërrojë Brukseli këtë fjali në kusht për Serbinë, apo ajo do të mbetet edhe një fjalim ballkanik në një sallë që i ka dëgjuar të gjitha?