Qiratë në Maqedoni u rritën 9,2% për një vit - tri herë më shpejt se mesatarja e BE-së

Qiratë në Maqedoni u rritën për 9,2% mes tremujorit të dytë të vitit 2025 dhe tremujorit të dytë të vitit 2026. Mesatarja në Bashkimin Evropian në atë periudhë është 3%. Tri herë më shpejt. Ndërsa banesa që e merr me qira nuk u bë tri herë më e mirë.

Të dhënat janë të Eurostatit dhe e vendosin Maqedoninë në grupin e tregjeve evropiane me shtrenjtimin më të theksuar të qirasë. Maqedonia është larg shifrave tronditëse në Rumani (43,5%) dhe Kroaci (40,1%), por qartë mbi Greqinë (7,5%), Çekinë (6,2%) dhe Shqipërinë (6%). Në fqinjësi, më shpejt rriten vetëm qiratë në Serbi (12,5%) dhe Bullgari (9,9%). Rekordmbajtëse në krahasimin më të gjerë, që përfshin edhe vendet kandidate, është Turqia me 49,6%.

40% e Rumanisë dhe 9,2% e Maqedonisë nuk do të thonë njësoj

Shifrat evropiane duhet të lexohen me kujdes. Në Kroaci, institucioni që i dorëzon të dhënat kërcimin e papritur e shpjegon me vendimin e Zagrebit për t'i rritur qiratë në kategorinë e banimit social. Në Rumani qeveria tregon rritjen e qirave të përcaktuara administrativisht për banesat shtetërore dhe komunale. Me fjalë të tjera, te ata një pjesë e kërcimit është statistikë e sektorit publik, jo që çdo qiramarrës mori qira të re 40% më të lartë.

9,2% e Maqedonisë janë numër më i vogël, por bien mbi një buxhet më të vogël. Një banesë që vjet jepej me qira për 300 euro, pas një rritjeje të tillë kushton 327,60 euro. Kjo është 27,60 euro më shumë çdo muaj, përkatësisht mbi 330 euro në vit - për një banesë që nuk ka fituar asnjë metër katror më shumë.

Rrethi i mbyllur i metrit katror shkupjan

Qiratë nuk rriten të izoluara. Sipas të dhënave të Bankës Popullore, në tremujorin e dytë të vitit 2026 çmimet e shitjes së banesave në Shkup ishin 13,3% më të larta krahasuar me tremujorin e dytë të vitit të kaluar, ndërsa në tremujorin e parë rritja vjetore ishte rreth 16,7%. Kur blerja bëhet gjithnjë e më e shtrenjtë, një pjesë e njerëzve e shtyjnë dhe mbeten më gjatë me qira. Kjo e rrit kërkesën për qiradhënie. Ndërsa pronarët që blenë banesë me çmim më të lartë kërkojnë edhe qira më të lartë për t'i kthyer paratë.

Këtu është edhe paradoksi që çdo shkupjan e sheh nga dritarja: ndërtohet kudo, ndërsa banesa për të jetuar nuk bëhet më e përballueshme. Një pjesë e banesave të reja blihen si kursim ose investim, një pjesë qëndrojnë të zbrazëta, një pjesë përdoren herë pas here ose jepen me qira afatshkurtër. Numri i banesave të ndërtuara dhe numri i banesave që vërtet ofrohen për qira afatgjatë janë dy gjëra të ndryshme.

Në Maqedoni nuk ka të dhëna publike të plota dhe lehtësisht të krahasueshme se sa banesa të ndërtuara rishtazi qëndrojnë të zbrazëta. Derisa dikush të nisë t'i numërojë, qiratë do t'i matë vetëm qiramarrësi - në fund të çdo muaji.