Skip to content

„Албанија е со Скопје”: студенти во Тирана на 26 мај пред Македонската амбасада – проблемот наследен, политичарите ги превртиле улогите

1 мин. читање
Сподели

Албанските студенти најавија протест за 26 мај на плоштадот „Скендербег” во Тирана, а потоа марш до Македонската амбасада. Темата – поддршка на албанските студенти по право во Македонија, кои бараат правото да го полагаат правосудниот испит на албански јазик наместо на македонски. Слоганот: „Албанија е со Скопје“.

Ова е третиот протест за истото прашање. Првиот се случи на 6 април во Скопје, вториот на 18 мај. Министерството за правда го одби барањето, а владата одлучи прашањето да го испрати до Венецијанската комисија – класичниот македонски потез кога одлуката е политички тешка, па се префрла на надворешна институција за да добие легитимност.

Премиерот Кристијан Мицкоски ги одговори опозициските критики со изјавата дека владата „решава наследен проблем” кој претходните администрации имаа 20 години да го решат, но не го направиле. Лидерот на ВЛЕН Билал Касами тврди дека постои договор кој дозволува албанските студенти да полагаат стручни испити на својот јазик. Министерот за правда Игор Филков возврати дека правосудниот испит е прашање на стручна компетенција и правен ред, а не на политика.

Зад правниот спор лежи фундаментално прашање – колку далеку се протега правото на употреба на службениот јазик на албанското население во Македонија? Уставната рамка ги препознава двата јазика, но во пракса македонскиот останува работен јазик за најголемата дел од институциите. Правосудниот испит е симболично прашање – не за стручноста на кандидатите, туку за тоа како државата ги толкува сопствените закони.

Протестот во Тирана пренесува порака кој никој на македонската власт не сака да го слушне – дека прашањата што се толкуваат како „внатрешни” имаат геополитичка тежина. Прв пат на надворешна територија се организира демонстрација против македонската политика во образованието. Тоа не е безначаен факт. За балканската публика што има памет, ова е потсетник колку лесно еден стручен спор може да стане политичка криза кога двете страни одбиваат да направат компромис.