Кога банка ти наплаќа за тоа што ги чуваш своите пари кај неа, прашањето кому му служи системот станува сосема легитимно. Пратеникот Борислав Крмов од Левица остро ги критикуваше најавените зголемувања на банкарските провизии, оценувајќи ги како уште еден удар по животниот стандард на граѓаните.

Конкретиките се убодни. Провизијата за уплата на шалтер расте од 50-90 на 120 денари; се воведуваат нови надоместоци за одржување на платежни и девизни сметки; провизијата за меѓународни трансакции е 0,4 проценти од износот; а трошокот за одобрување станбен кредит изнесува 1 процент од кредитот – што кај поголеми заеми може да надмине и 1.000 евра.

И сето тоа, додека банките бележат рекордни добивки. „Провизиите моментално претставуваат околу 18 проценти од нето-добивката на банките – над 100 милиони евра годишно, околу 107 милиони”, тврди Крмов. Неговата поента е јасна: „Платежните системи денес се во суштина јавни услуги и јавни добра”, и затоа не смеат да зависат „од добрата волја на финансиските моќници”.

Најпогодени се пензионерите што користат шалтерски услуги, семејствата што управуваат со домашните плаќања и оние што земаат станбен кредит – токму оние со најмал простор во буџетот. Крмов бара владина интервенција, со аргумент дека платежните системи се суштинска инфраструктура, не привилегија.

Прашањето што го отвора е длабоко и важно: кога една услуга станува неопходна за живот – како плаќањето сметки – дали смее да остане целосно препуштена на профитната логика на приватни банки? Граѓанинот нема избор дали ќе плаќа преку банка; тоа го прави провизијата не цена на услуга, туку данок без гласање. А данок без претставување, како што историјата покажа, ретко поминува тивко засекогаш.