Skip to content

БДП скокна 4,3%, но градежништвото порасна 21,9%: колку од растот е државно трошење?

1 мин. читање
Сподели
БДП скокна 4,3%, но градежништвото порасна 21,9%: колку од растот е државно трошење?

Македонската економија во второто тримесечје од 2026 година пораснала за 4,3% во однос на истиот период лани. Тоа е официјален податок на Државниот завод за статистика, не проценка и не ветување. За споредба, БДП на Европската Унија во истиот квартал пораснал за 1,2%, а во еврозоната за 1%. Бројката е реална и е висока.

Премиерот Христијан Мицкоски во Гевгелија изјави дека очекува годината да заврши со раст меѓу 3,5% и 4%, и дека тоа е убедливо најголем раст во регионот – од Турција преку Бугарија, Романија, Србија, БиХ, Црна Гора и Хрватска. Податоците за Грција, Косово и Албанија сè уште не се познати.

Од каде доаѓа растот

Тука започнува поинтересниот дел. Структурата на растот покажува дека градежништвото се движело со реален пораст од 21,9% – пет пати побрзо од целата економија. Бруто-инвестициите се зголемиле за 16,5%, извозот на стоки и услуги за 10,4%, а личната потрошувачка за само 3,3%.

Анализата на Finance Think во нивниот Макро-монитор оценува дека забрзувањето во голема мера е поттикнато од буџетското трошење, особено преку градежништвото – нискоградба и специјализирани градежни работи, поврзани со реализацијата на државните капитални инвестиции.

Со други зборови: државата троши, градежништвото расте, БДП расте. Тоа е валиден раст и не е трик. Но е раст со рок на траење, затоа што кога големите јавни проекти ќе завршат, ефектот исчезнува заедно со нив. Личната потрошувачка од 3,3% е бројката што покажува колку од овој раст стигнал до трпезата на просечниот граѓанин.

Дефицитот што „се намалува“

Мицкоски посочи дека извозот расте побрзо од увозот и дека трговскиот дефицит се намалува. Процентуално е точно: во периодот јануари-јули 2026 извозот на стоки достигнал 5,103 милијарди евра, повисок за 8,4%, додека увозот изнесувал 7,199 милијарди евра и пораснал за 7,8%.

Но пресметајте ја разликата. Јазот меѓу увозот и извозот за тие седум месеци е околу 2,096 милијарди евра. Во истиот период лани бил околу 1,953 милијарди. Значи процентот на раст на извозот е повисок, а апсолутниот дефицит – парите што реално излегуваат од земјата – е поголем отколку лани.

Двете тврдења можат да бидат точни истовремено, и токму тоа е поентата. Политичката оценка се потпира на процентот, статистиката ја мери разликата во евра. Читателот што слуша само едната половина добива поинаква земја од онаа во која живее.

Тестот доаѓа подоцна

Земјите од ЕУ учествуваат со 58,7% во вкупната стоковна размена, а меѓу најзначајните трговски партнери остануваат Германија, Велика Британија, Кина, Грција и Србија. Тоа е структура што не се менува преку ноќ и не зависи од еден добар квартал.

Вистинскиот тест не е дали економијата забрзала – забрзала. Тестот е дали инвестициите ќе создадат траен производствен капацитет, дали извозот ќе продолжи да ја подобрува позицијата во однос на увозот, и дали растот ќе се пренесе во продуктивност, плати и животен стандард. За тоа треба уште два квартала и малку помалку конференции за печат.