Европа почнува да гради сопствена одбранбена архитектура – не наспроти НАТО, туку за случај НАТО да не биде доволен. Или подобро кажано: за случај Америка да одлучи дека европската безбедност не е нејзин приоритет.

Клучниот пресврт дојде од Берлин. Германскиот канцелар Фридрих Мерц, чија земја со децении го одбиваше францускиот притисок за поголема европска одбранбена автономија, ја промени позицијата. Причината? Сомнежи во американската доследност, особено околу обврските кон Украина.

Кој е внатре?

Велика Британија, Франција, Полска, нордиските земји и Канада. На маса се командни структури за воздушна одбрана, коридори за зајакнување кон Полска и Балтикот и логистички мрежи. Финскиот претседател нагласи дека „Европа мора да преземе поголема одговорност”, а генералниот секретар на НАТО сугерира дека алијансата ќе стане „повеќе европски водена.”

Но нуклеарното прашање останува

Целата структура на НАТО е центрирана околу американското лидерство. Само Вашингтон обезбедува континентално нуклеарно одвраќање. Франција и Британија мора значително да ги прошират своите нуклеарни и разузнавачки капацитети за да ги пополнат празнините. Германија и Британија неодамна објавија заеднички развој на стелт крстосувачки ракети и хиперсонично оружје.

Некои земји размислуваат и за враќање на воениот рок. Европа се вооружува – не затоа што сака, туку затоа што почнува да сфаќа дека чекорот „Америка ќе не заштити” можеби не е гарантиран. За Балканот, каде безбедносните гаранции отсекогаш биле флуидни, ова не е ново – но сега го живеат и оние кои мислеа дека се имуни.