Иран го стегна Хормуз: еден коридор целосно наш, дел од вториот исто, инаку теснецот останува затворен

Иран ја испрати својата конечна понуда до Оман за повторно отворање на Хормузскиот теснец, и таа гласи вака: еден пловен коридор целосно под ирански надзор, плус дел од вториот коридор исто така под Техеран. Ништо помалку.

Заменик-министерот за надворешни работи Казем Гарибабади го соопшти ова за иранската државна телевизија. Оман претходно предложил привремен режим со кој сегашните северни и јужни правци би се замениле со поделба педесет на педесет: половина Иран, половина Оман. Техеран го одби предлогот.

„Ова е нашата конечна позиција”

„Еден пловен коридор низ теснецот мора да биде целосно под ирански надзор, а дел од вториот коридор исто така под нас. Ова е нашата конечна позиција”, изјави Гарибабади, додавајќи дека Иран нема да прифати друга формула. Ако Оман не ја прифати понудата, Хормуз останува затворен. Тој истовремено потенцираше дека Техеран е подготвен и за повторно распламтување на конфликтот.

Хормузскиот теснец е една од најважните поморски врати на планетата. Низ него минува значителен дел од светската трговија со нафта, што значи дека секое затворање или ограничување на пловидбата веднаш се преведува во прекини во снабдувањето и повисоки цени. Затвореното грло не праќа соопштение за печат, ефектот се чувствува на пумпите.

Преговори со американски флот во позадина

Разговорите меѓу Иран и Оман течат додека посредниците се обидуваат да ја смират американско-иранската криза и да ги отворат пошироките преговори. Според објавени извештаи, Оман сака да обезбеди безбедно поминување на комерцијалните бродови низ Хормуз, за да може да се врати преговарачката маса врз основа на јунската рамка договорена меѓу Вашингтон и Техеран.

САД инсистираат на неограничено поминување. Иран сака контрола врз условите на транзитот. Во позадина на сето тоа стои американската поморска блокада на Иран и суспензијата на воздушните удари што ја воведе Доналд Трамп, што остави дипломатски простор, но и предупредување дека нападите можат да се вратат ако преговорите пропаднат. Оман го информира Вашингтон за разговорите, но формално САД не седат на таа маса.

Ова не е далечна вест. Кога Хормуз се затвора, цената на нафтата не прашува кој каде живее, и Балканот тоа го научи во 2022 година без ниту еден балкански потпис на некој документ. Прашањето е колку долго една страна може да држи затворена врата низ која минува светската нафта, и колку долго другата ќе се преправа дека тоа не е причина за војна.